{"id":27964,"date":"2020-12-09T06:16:34","date_gmt":"2020-12-09T06:16:34","guid":{"rendered":"https:\/\/vnsalvation.net\/?p=27964"},"modified":"2020-12-09T06:16:34","modified_gmt":"2020-12-09T06:16:34","slug":"thoi-gian-ve-su-tro-lai-cua-chua-trong-kinh-thanh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/thoi-gian-ve-su-tro-lai-cua-chua-trong-kinh-thanh\/","title":{"rendered":"Th\u1eddi gian v\u1ec1 s\u1ef1 tr\u1edf l\u1ea1i c\u1ee7a Ch\u00faa trong Kinh Th\u00e1nh"},"content":{"rendered":"<h3>D\u1eabn nh\u1eadp<\/h3>\n<p>Kinh Th\u00e1nh \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c d\u1ea5u hi\u1ec7u v\u1ec1 l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a Ch\u00faa Jesus c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ec1 s\u1ef1 tr\u1edf l\u1ea1i c\u1ee7a Ng\u00e0i. \u1ede l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u1ee9 nh\u1ea5t, Kinh Th\u00e1nh th\u1eadm ch\u00ed cho bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc h\u00e0ng th\u1ebf k\u1ef7, n\u00f3i ch\u00ednh x\u00e1c ng\u00e0y Ch\u00faa \u0111\u1ebfn (xem \u0110a-ni-\u00ean 9). Nh\u01b0ng v\u1ec1 l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u1ee9 hai, ch\u00fang ta kh\u00f4ng bi\u1ebft ng\u00e0y v\u00e0 gi\u1edd, tuy nhi\u00ean Kinh Th\u00e1nh n\u00eau m\u1ed9t s\u1ed1 d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft.<\/p>\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111\u00f3 l\u00e0<\/p>\n<ul>\n<li>S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia thu\u1ed9c v\u00f9ng \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i<\/li>\n<li>L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a d\u00e2n Israel cho bi\u1ebft khi n\u00e0o Ch\u00faa Jesus tr\u1edf l\u1ea1i<\/li>\n<\/ul>\n<p>S\u00e1ch \u0110a-ni-\u00ean trong Kinh Th\u00e1nh (605 \u2013 520 TCN).<\/p>\n<ul>\n<li>T\u00e1c gi\u1ea3 s\u00e1ch n\u00e0y l\u00e0 ti\u00ean tri \u0110a-ni-\u00ean. \u0110a-ni-\u00ean b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y sang Ba-by-l\u00f4n l\u00fac c\u00f2n nh\u1ecf (606 TCN). Sau n\u00e0y \u0110a-ni-\u00ean tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb quan l\u1edbn nh\u1ea5t trong \u0111\u1ebf ch\u1ebf Ba-by-l\u00f4n.<\/li>\n<li>Ph\u1ea7n 1 (ch\u01b0\u01a1ng 2-7) \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1eb1ng ti\u1ebfng Aram n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ebf ch\u1ebf.<\/li>\n<li>Ph\u1ea7n 2 (ch\u01b0\u01a1ng 1, 8-12) \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1eb1ng ti\u1ebfng Do Th\u00e1i, tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a d\u00e2n Israel t\u1eeb n\u0103m 606 TCN tr\u1edf \u0111i.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Gi\u1ea5c chi\u00eam bao c\u1ee7a vua N\u00ea-bu-c\u00e1t-n\u1ebft-sa<\/h3>\n<p>V\u00e0o n\u0103m 604 TCN, vua Ba-by-l\u00f4n l\u00e0 N\u00ea-bu-c\u00e1t-n\u1ebft-sa \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t gi\u1ea5c chi\u00eam bao k\u1ef3 l\u1ea1, \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i trong Kinh Th\u00e1nh:<\/p>\n<p>Ph\u1ea7n 1:\u00a0<em>\u201cT\u00e2u \u0111\u1ee9c vua, n\u1ea7y, vua \u0111\u00e3 th\u1ea5y m\u1ed9t pho t\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn. Pho t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3 to l\u1edbn v\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng r\u1ef1c r\u1ee1, \u0111\u1ee9ng s\u1eebng s\u1eefng tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t vua, h\u00ecnh th\u00f9 r\u1ea5t d\u1ec5 s\u1ee3.\u00a0\u0110\u1ea7u\u00a0pho t\u01b0\u1ee3ng n\u1ea7y b\u1eb1ng v\u00e0ng r\u00f2ng;\u00a0ng\u1ef1c\u00a0v\u00e0\u00a0hai c\u00e1nh tay\u00a0b\u1eb1ng b\u1ea1c;\u00a0b\u1ee5ng\u00a0v\u00e0\u00a0h\u00f4ng\u00a0b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng;\u00a0ch\u00e2n\u00a0b\u1eb1ng s\u1eaft v\u00e0\u00a0b\u00e0n ch\u00e2n\u00a0th\u00ec m\u1ed9t ph\u1ea7n b\u1eb1ng s\u1eaft m\u1ed9t ph\u1ea7n b\u1eb1ng \u0111\u1ea5t s\u00e9t<\/em>\u201d (\u0110a-ni-\u00ean 2:31-33)<\/p>\n<p>Ph\u1ea7n 2:\u00a0<em>\u201cKhi vua \u0111ang m\u1ea3i nh\u00ecn pho t\u01b0\u1ee3ng th\u00ec c\u00f3\u00a0m\u1ed9t h\u00f2n \u0111\u00e1\u00a0ch\u1eb3ng ph\u1ea3i b\u1edfi b\u00e0n tay lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee5c ra, \u0111\u1eadp v\u00e0o b\u00e0n ch\u00e2n b\u1eb1ng s\u1eaft v\u00e0 \u0111\u1ea5t s\u00e9t c\u1ee7a pho t\u01b0\u1ee3ng,\u00a0khi\u1ebfn ch\u00fang v\u1ee1 tan t\u00e0nh. B\u1ea5y gi\u1edd s\u1eaft, \u0111\u1ea5t s\u00e9t, \u0111\u1ed3ng, b\u1ea1c v\u00e0 v\u00e0ng \u0111\u1ec1u c\u00f9ng v\u1ee1 v\u1ee5n, gi\u1ed1ng nh\u01b0 tr\u1ea5u tr\u00ean s\u00e2n \u0111\u1eadp l\u00faa m\u00f9a h\u1ea1, v\u00e0 b\u1ecb gi\u00f3 cu\u1ed1n \u0111i\u00a0kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t d\u1ea5u v\u1ebft n\u00e0o c\u1ea3. Nh\u01b0ng h\u00f2n \u0111\u00e3 \u0111\u1eadp v\u00e0o pho t\u01b0\u1ee3ng th\u00ec tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t h\u00f2n n\u00fai l\u1edbn,\u00a0l\u1ea5p \u0111\u1ea7y c\u1ea3 m\u1eb7t \u0111\u1ea5t<\/em>\u201d (\u0110a-ni-\u00ean 2:34-35)<\/p>\n<p>Gi\u1ea5c m\u01a1 bao g\u1ed3m<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" style=\"font-family: inherit;font-size: inherit\" src=\"https:\/\/khoiphuc.hoalyly.de\/images\/stories\/d1.jpg\" alt=\"d1\" width=\"116\" height=\"247\" \/><\/p>\n<p>&#8211; Pho t\u01b0\u1ee3ng:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0110\u1ea7u b\u1eb1ng v\u00e0ng<\/li>\n<li>Ng\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1nh tay b\u1eb1ng b\u1ea1c<\/li>\n<li>B\u1ee5ng v\u00e0 h\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng<\/li>\n<li>Hai ch\u00e2n b\u1eb1ng s\u1eaft<\/li>\n<li>B\u00e0n ch\u00e2n v\u00e0 ng\u00f3n ch\u00e2n b\u1eb1ng s\u1eaft v\u00e0 \u0111\u1ea5t s\u00e9t<\/li>\n<\/ul>\n<p>&#8211; H\u00f2n \u0111\u00e1<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 0.95em\">S\u00e1ch T\u00e2n \u01af\u1edbc g\u1ecdi c\u1ea3 pho t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0\u00a0<\/span><strong style=\"font-size: 0.95em\">th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ee7a d\u00e2n ngo\u1ea1i\u00a0<\/strong><span style=\"font-size: 0.95em\">(d\u00e2n ngo\u1ea1i l\u00e0 c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c kh\u00e1c Do Th\u00e1i)<\/span><strong style=\"font-size: 0.95em\">.<\/strong><span style=\"font-size: 0.95em\">\u00a0C\u1ea3 pho t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ee5c th\u1eddi gian, c\u00f3 th\u1ee9 t\u1ef1 tu\u1ea7n t\u1ef1 t\u1eeb tr\u00ean (ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u) xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi (ph\u1ea7n b\u00e0n ch\u00e2n). M\u1ed7i ph\u1ea7n c\u1ee7a pho t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n l\u1ecbch s\u1eed, l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ebf ch\u1ebf.<\/span><\/p>\n<p>Kinh Th\u00e1nh cho bi\u1ebft \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi mu\u1ed1n thi\u1ebft l\u1eadp v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a Ng\u00e0i tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00e0y. \u0110\u1ea7u ti\u00ean, Ng\u00e0i \u0111\u00e3 ch\u1ecdn Israel l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a Ng\u00e0i. Nh\u01b0ng v\u00ec d\u00e2n Israel n\u1ed5i lo\u1ea1n ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, n\u00ean h\u1ecd \u0111\u00e3 m\u1ea5t v\u1ecb th\u1ebf c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. Pho t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb khi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi t\u01b0\u1edbc v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c kh\u1ecfi Israel m\u00e0 ban cho d\u00e2n ngo\u1ea1i, nh\u01b0ng ch\u1ec9 ban trong m\u1ed9t th\u1eddi gian nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh: b\u1eb1ng \u0111\u00fang chi\u1ec1u cao c\u1ee7a pho t\u01b0\u1ee3ng<strong>. Sau \u0111\u00f3 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi s\u1ebd l\u1ea5y l\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c v\u00e0 l\u00e0m tr\u00e1i \u0111\u1ea5t tr\u1edf th\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a Ng\u00e0i<\/strong>.<\/p>\n<h3>C\u00e1i \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng v\u00e0ng<\/h3>\n<p>\u0110a-ni-\u00ean n\u00f3i v\u1edbi vua N\u00ea-bu-c\u00e1t-n\u1ebft-sa: \u201c<em>T\u00e2u vua,.. vua l\u00e0 c\u00e1i \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng v\u00e0ng<\/em>\u201d (\u0110a-ni-\u00ean 2:37-38). Theo l\u1ecbch s\u1eed th\u00ec vua n\u00e0y l\u00e0 N\u00ea-bu-c\u00e1t-n\u1ebft-sa \u0111\u1ec7 nh\u1ecb, tr\u1ecb v\u00ec trong 43 n\u0103m (605 &#8211; 562 TCN) v\u00e0 \u0111\u00e3 mang Ba-by-l\u00f4n \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh cao. Ngo\u00e0i ra, \u00f4ng c\u00f2n n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u01b0 c\u1ed5ng Ishtar v\u00e0 v\u01b0\u1eddn treo (m\u1ed9t trong 7 k\u1ef3 quan c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i). B\u1ea3n \u0111\u1ed3 sau cho th\u1ea5y \u0111\u1ed9 l\u1edbn c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf Ba-by-l\u00f4n.<\/p>\n<p align=\"center\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/khoiphuc.hoalyly.de\/images\/stories\/d2.jpg\" alt=\"d2\" width=\"234\" height=\"215\" \/><\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady tr\u1ee5c th\u1eddi gian b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o n\u0103m 606 TCN khi Israel b\u1ecb m\u1ea5t<\/p>\n<p>n\u01b0\u1edbc v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 qu\u1ed1c gia t\u1ef1 ch\u1ee7 n\u1eefa.<\/p>\n<p>K\u1ebft th\u00fac c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf Ba-by-l\u00f4n<\/p>\n<p>&#8211; Amel-Marduk (561 &#8211; 560 TCN)<\/p>\n<p>&#8211; Nergal-\u0161arra-usur (559 &#8211; 556 TCN)<\/p>\n<p>&#8211; Vua cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0: Nabonid v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i di\u1ec7n B\u00ean-x\u00e1t-sa (Belshazzar)- L\u0101-ab\u0101\u0161i-Marduk (556 tr\u01b0\u1edbc TCN)<\/p>\n<p>&#8211; Ba-by-l\u00f4n b\u1ecb chinh ph\u1ee5c b\u1edfi \u0111\u1ebf qu\u1ed1c M\u00ea\u0111i &#8211; Ba T\u01b0 (539 TCN)<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady v\u00e0o n\u0103m 539 TCN th\u00ec k\u1ebft th\u00fac c\u00e1i \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng v\u00e0ng.<\/p>\n<h3>Ng\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1nh tay b\u1eb1ng b\u1ea1c<\/h3>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/khoiphuc.hoalyly.de\/images\/stories\/d3.jpg\" alt=\"d3\" width=\"157\" height=\"252\" \/><\/p>\n<p>\u0110\u1ebf ch\u1ebf th\u1ee9 hai: \u201c<em>Nh\u01b0ng sau vua (N\u00ea-bu-c\u00e1t-n\u1ebft-sa), s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c kh\u00e1c, k\u00e9m h\u01a1n v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a vua<\/em>\u201d (\u0110a-ni-\u00ean 2:39). \u1ede \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ghi r\u00f5 t\u00ean c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng ch\u01b0\u01a1ng 8 (\u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft v\u00e0o n\u0103m th\u1ee9 ba \u0111\u1eddi vua B\u00ea-x\u00e1t-sa &#8211; 550 TCN) m\u00f4 t\u1ea3 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 \u0111\u1ebf ch\u1ebf th\u1ee9 hai: \u201c<em>Con chi\u00ean \u0111\u1ef1c c\u00f3 hai s\u1eebng m\u00e0<\/em><\/p>\n<p><em>ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 th\u1ea5y l\u00e0 c\u00e1c vua n\u01b0\u1edbc M\u00ea-\u0111i v\u00e0 Ba T\u01b0<\/em>\u201d (\u0110a-ni-\u00ean 8:20). Nh\u01b0 v\u1eady Kinh Th\u00e1nh cho bi\u1ebft r\u1ea5t r\u00f5: \u0111\u1ebf ch\u1ebf th\u1ee9 hai l\u00e0 M\u00ea-\u0111i \u2013 Ba T\u01b0. \u0110\u1ebf ch\u1ebf n\u00e0y g\u1ed3m c\u00f3 hai ph\u1ea7n:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0110\u1ebf ch\u1ebf M\u00ea-\u0111i &#8211; ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u01b0ng y\u1ebfu h\u01a1n (c\u00e1nh tay tr\u00e1i)<\/li>\n<li>\u0110\u1ebf ch\u1ebf Ba T\u01b0 \u2013 ph\u1ea7n m\u1ea1nh h\u01a1n (c\u00e1nh tay ph\u1ea3i), sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 chi\u1ebfm lu\u00f4n \u0111\u1ebf ch\u1ebf M\u00ea-\u0111i.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn\u00a0<strong>vi\u1ec7c \u1ee9ng nghi\u1ec7m l\u1eddi c\u1ee7a ti\u00ean tri Gi\u00ea-r\u00ea-mi<\/strong>\u00a0d\u00e0nh cho d\u00e2n Israel, r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb c\u1ea3nh l\u01b0u \u0111\u00e0y.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y \u1edf Ba-by-l\u00f4n, nh\u01b0ng qua ti\u00ean tri Gi\u00ea-r\u00ea-mi, \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi cho bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc h\u1ecd ch\u1ec9 b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y trong 70 n\u0103m. V\u00e0 sau \u0111\u00fang 70 n\u0103m, s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i ch\u00ednh quy\u1ec1n \u1edf Ba-by-l\u00f4n (vua Cyrus II) \u0111\u00e3 l\u00e0m ch\u1ea5m d\u1ee9t c\u1ea3nh l\u01b0u \u0111\u00e0y c\u1ee7a d\u00e2n Do Th\u00e1i. Nh\u01b0 v\u1eady, l\u1ecbch s\u1eed th\u1ebf gi\u1edbi ho\u00e0n to\u00e0n t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi h\u1ee9a v\u1edbi d\u00e2n Israel.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/khoiphuc.hoalyly.de\/images\/stories\/d4.jpg\" alt=\"d4\" width=\"441\" height=\"215\" \/><\/p>\n<p align=\"center\">\u0110\u1ebf ch\u1ebf Ba T\u01b0 (500 TCN)<\/p>\n<h3>B\u1ee5ng v\u00e0 h\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng<\/h3>\n<p>\u1ede \u0111\u1ebf ch\u1ebf th\u1ee9 ba, \u0110a-ni-\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t: \u201c<em>r\u1ed3i m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c th\u1ee9 ba, l\u00e0 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng, s\u1ebd th\u1ed1ng tr\u1ecb kh\u1eafp tr\u00e1i \u0111\u1ea5t<\/em>\u201d (\u0110a-ni-\u00ean 2:39).<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/khoiphuc.hoalyly.de\/images\/stories\/d5.jpg\" alt=\"d5\" width=\"157\" height=\"256\" \/><\/p>\n<p>Trong \u0110a-ni-\u00ean 8, \u0111\u1ebf ch\u1ebf n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn qua h\u00ecnh \u1ea3nh con d\u00ea \u0111\u1ef1c: \u201c<em>Con d\u00ea \u0111\u1ef1c l\u00e0 vua n\u01b0\u1edbc\u00a0<strong>Hy L\u1ea1p<\/strong>, v\u00e0 c\u00e1i s\u1eebng l\u1edbn m\u1ecdc gi\u1eefa hai con m\u1eaft l\u00e0 vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean<\/em>\u201d (\u0110a-ni-\u00ean 8:21). Kh\u00f4ng c\u00f2n nghi ng\u1edd g\u00ec n\u1eefa, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ebf ch\u1ebf Hy L\u1ea1p.<\/p>\n<p>C\u00f2n \u201c<em>c\u00e1i s\u1eebng m\u1ecdc gi\u1eefa hai m\u1eaft<\/em>\u201d l\u00e0 vua n\u00e0o c\u1ee7a Hy L\u1ea1p? L\u00e0 vua \u0111\u00e3 l\u00e0m cho Hy L\u1ea1p tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ebf ch\u1ebf, l\u00e0 vua Alexander \u0110\u1ea1i \u0110\u1ebf. \u1ede tu\u1ed5i 20, \u00f4ng \u0111\u00e3 k\u1ebf v\u1ecb cha m\u00ecnh l\u00e0 vua Philip II v\u00e0 c\u00f3 tham v\u1ecdng chi\u1ebfm l\u0129nh to\u00e0n b\u1ed9 ch\u00e2u \u00c1.<\/p>\n<p>\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, Flavius Josephus, s\u1eed gia ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i, t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt l\u1ea1i trong s\u00e1ch l\u1ecbch s\u1eed \u201cC\u1ed5 v\u1eadt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i\u201d (n\u0103m 95 sau CN) c\u00e1ch m\u00e0 Alexander chinh ph\u1ee5c th\u00e0nh Jerusalem nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. Khi Alexander v\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i k\u00e9o v\u00e0o th\u00e0nh, c\u00e1c th\u01b0\u1ee3ng t\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn g\u1eb7p \u00f4ng trong b\u1ed9 qu\u1ea7n \u00e1o l\u1ec5 (ch\u1ee9 kh\u00f4ng mang theo ki\u1ebfm v\u00e0 khi\u00ean) \u0111\u1ec3 t\u00f4n k\u00ednh \u00f4ng. T\u1ea1i sao nh\u01b0 v\u1eady? L\u00fac \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i \u0111\u00e3 bi\u1ebft s\u00e1ch \u0110a-ni-\u00ean ch\u01b0\u01a1ng 8 v\u00e0 \u0111\u00e3 ch\u1ec9 cho Alexander th\u1ea5y ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u00f4ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd \u0111\u00e1nh b\u1ea1i \u0111\u1ebf ch\u1ebf Ba T\u01b0. \u00d4ng c\u1ea3m th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi x\u00e1c nh\u1eadn \u00fd \u0111\u1ecbnh chinh ph\u1ee5c Ba T\u01b0 m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc. Alexander r\u1ea5t ng\u1ea1c nhi\u00ean v\u00e0 \u0111\u00e3 ban cho Israel m\u1ed9t s\u1ed1 quy\u1ec1n l\u1ee3i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t: nh\u01b0 mi\u1ec5n thu\u1ebf trong n\u0103m Sa-b\u00e1t.<\/p>\n<p>L\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u n\u00e0y qua chi\u1ebfn th\u1eafng c\u1ee7a hai tr\u1eadn \u0111\u00e1nh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u1edf Issus(333 TCN) v\u00e0 Gaugamela (331 TCN) . Ch\u00ednh vua Ba T\u01b0 l\u00e0 Darius III \u0111\u00e3 \u0111\u00edch th\u00e2n ngh\u00ean chi\u1ebfn. Sau khi thua tr\u1eadn \u1edf Issus, vua Darius III kh\u00f4ng d\u00e1m khinh th\u01b0\u1eddng qu\u00e2n \u0111\u1ecbch n\u1eefa, m\u00e0 trong tr\u1eadn Gaugamela \u0111\u00e3 \u0111em to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e2n (250000) \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi 40000-50000 qu\u00e2n c\u1ee7a Alexander. Nh\u01b0ng qu\u00e2n Ba T\u01b0 \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ea1i b\u1ea1i v\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 \u0111\u1ebf ch\u1ebf Ba T\u01b0 thu\u1ed9c v\u1ec1 Alexander.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ebf ch\u1ebf Ba T\u01b0 (ng\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1nh tay b\u1eb1ng b\u1ea1c) \u0111\u00e3 k\u1ebft th\u00fac v\u00e0o n\u0103m 331 TCN. Trong 12 n\u0103m, Alexander \u0111\u00e3 chinh ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb Hy L\u1ea1p, qua Ai C\u1eadp, \u0111\u1ebfn \u1ea4n \u0110\u1ed9. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 c\u1ea3 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1eddi th\u1eddi \u0111\u00f3. Nh\u01b0 v\u1eady \u0110a-ni-\u00ean 2:39 \u0111\u00e3 \u1ee9ng nghi\u1ec7m.<\/p>\n<p align=\"center\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/khoiphuc.hoalyly.de\/images\/stories\/d6.jpg\" alt=\"d6\" width=\"400\" height=\"190\" \/><\/p>\n<p>Kinh Th\u00e1nh c\u00f2n n\u00f3i th\u00eam v\u1ec1 \u0111\u1ebf ch\u1ebf Hy L\u1ea1p: \u201c<em>Con d\u00ea \u0111\u1ef1c tr\u1edf n\u00ean c\u1ef1c k\u1ef3 to l\u1edbn. Nh\u01b0ng\u00a0\u0111ang l\u00fac n\u00f3 m\u1ea1nh m\u1ebd\u00a0th\u00ec\u00a0c\u00e1i s\u1eebng l\u1edbn c\u1ee7a n\u00f3 b\u1ecb g\u00e3y, v\u00e0 ngay ch\u1ed7 \u0111\u00f3 c\u00f3\u00a0b\u1ed1n c\u00e1i s\u1eebng\u00a0nh\u00f4 ra theo h\u01b0\u1edbng gi\u00f3 b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng tr\u1eddi<\/em>\u201d (\u0110a-ni-\u00ean 8:8). Khi Alexander (c\u00e1i s\u1eebng l\u1edbn) \u1edf \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a quy\u1ec1n l\u1ef1c \u1edf tu\u1ed5i 32, \u00f4ng ch\u1ebft v\u00ec b\u1ec7nh. Nh\u01b0 v\u1eady l\u1eddi trong \u0110a-ni-\u00ean 8 \u1ee9ng nghi\u1ec7m tr\u00ean cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng. C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Alexander \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb tr\u1ef1c ti\u1ebfp.<\/p>\n<p>Sau c\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh Diadochi, \u0111\u1ebf ch\u1ebf Hy L\u1ea1p b\u1ecb ph\u00e2n r\u00e3 v\u00e0 chia th\u00e0nh 4,l\u00e0m \u1ee9ng nghi\u1ec7m l\u1eddi ti\u00ean tri trong h\u01a1n 200 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc trong \u0110a-ni-\u00ean 8:22: \u201d<em>C\u00f2n c\u00e1i s\u1eebng g\u00e3y \u0111i v\u00e0 c\u00f3 b\u1ed1n s\u1eebng kh\u00e1c m\u1ecdc th\u1ebf v\u00e0o ch\u1ed7 \u0111\u00f3, t\u1ee9c l\u00e0 b\u1ed1n v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c n\u1ed5i l\u00ean t\u1eeb qu\u1ed1c gia \u0111\u00f3 nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a qu\u1ed1c gia \u0111\u00f3<\/em>\u201d. B\u1ed1n t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Alexander th\u1ed1ng l\u0129nh 4 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c.<\/p>\n<h3>Hai ch\u00e2n b\u1eb1ng s\u1eaft<\/h3>\n<p>\u201c<em>L\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t\u00a0v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c th\u1ee9 t\u01b0, m\u1ea1nh\u00a0nh\u01b0 s\u1eaft, v\u00ec s\u1eaft \u0111\u1eadp n\u00e1t v\u00e0 ph\u00e1 tan t\u00e0nh m\u1ecdi v\u1eadt; v\u00e0 nh\u01b0 s\u1eaft\u00a0\u0111\u1eadp n\u00e1t v\u00e0 ph\u00e1\u00a0tan t\u00e0nhm\u1ecdi v\u1eadt th\u1ec3 n\u00e0o, th\u00ec v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u1ea5y c\u0169ng \u0111\u1eadp n\u00e1t v\u00e0 ph\u00e1 tan t\u00e0nh c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c th\u1ec3 \u1ea5y<\/em>\u201d (\u0110a-ni-\u00ean 2:40).<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/khoiphuc.hoalyly.de\/images\/stories\/d7.jpg\" alt=\"d7\" width=\"161\" height=\"271\" \/><\/p>\n<p>Qua ch\u1ea5t li\u1ec7u s\u1eaft v\u00e0 \u0111\u1ed9 c\u1ee9ng c\u1ee7a n\u00f3, c\u00e2u n\u00e0y n\u00f3i \u0111\u1ebfn b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf th\u1ee9 t\u01b0, l\u00e0 \u0111\u1ebf ch\u1ebf \u0111\u1eadp n\u00e1t v\u00e0 ph\u00e1 tan c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ebf ch\u1ebf La M\u00e3. V\u00e0o n\u0103m 168 TCN, t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 l\u00e0 Lucius Aemilius<strong>\u00a0<\/strong>Paullus \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i \u0111\u1ebf ch\u1ebf Macedonia, v\u00e0 qua \u0111\u00f3 k\u1ebft th\u00fac th\u1eddi \u0111\u1ea1i b\u1ee5ng v\u00e0 h\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng, r\u1ed3i La M\u00e3 b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng th\u1ebf l\u1ef1c tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a hai ch\u00e2n b\u1eb1ng s\u1eaft.<\/p>\n<p>C\u1ee5m t\u1eeb \u201c<em>\u0111\u1eadp n\u00e1t v\u00e0 ph\u00e1 tan t\u00e0nh m\u1ecdi v\u1eadt<\/em>\u201d \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf La M\u00e3. Kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ebf ch\u1ebf tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, La M\u00e3 ti\u00eau di\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a m\u00ecnh. Trong tr\u1eadn chi\u1ebfn \u1edf th\u00e0nh Carthage, th\u00e0nh n\u00e0y c\u00f3 700 ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi, qu\u00e2n La M\u00e3 \u0111\u00e3 gi\u1ebft h\u1ebft g\u1ea7n to\u00e0n b\u1ed9 d\u00e2n c\u01b0, ch\u1ec9 ch\u1eeba l\u1ea1i 50 ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m n\u00f4 l\u1ec7. Sau tr\u1eadn \u0111\u00e1nh, th\u00e0nh Carthage kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i n\u1eefa.<\/p>\n<h3>S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf th\u1ee9 t\u01b0<\/h3>\n<p>Theo pho t\u01b0\u1ee3ng trong s\u00e1ch \u0110a-ni-\u00ean th\u00ec \u0111\u1ebf ch\u1ebf La M\u00e3 ph\u1ea3i chia th\u00e0nh hai ch\u00e2n b\u1eb1ng s\u1eaft. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra. V\u00e0o n\u0103m 395 SCN, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Theodosius I \u0111\u00e3 chia \u0111\u1ebf ch\u1ebf La M\u00e3 ra l\u00e0m hai cho hai ng\u01b0\u1eddi con trai.<\/p>\n<ul>\n<li>\u0110\u00f4ng La M\u00e3: Arcadius (ng\u01b0\u1eddi anh)<\/li>\n<li>T\u00e2y La M\u00e3: Honorius (ng\u01b0\u1eddi em)<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ngo\u00e0i ra s\u1ef1 chia c\u1eaft n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1ec1 m\u1eb7t ch\u00ednh tr\u1ecb m\u00e0 c\u00f2n v\u1ec1 m\u1eb7t t\u00f4n gi\u00e1o n\u1eefa: C\u00f4ng Gi\u00e1o \u1edf T\u00e2y La M\u00e3) v\u00e0 Ch\u00ednh th\u1ed1ng gi\u00e1o (Orthodox) \u1edf \u0110\u00f4ng La M\u00e3.<\/p>\n<p>Qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u1ebfp theo kh\u00f4ng ch\u1ec9 bao g\u1ed3m \u0111\u1ebf ch\u1ebf La M\u00e3 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i v\u00ec n\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u0110\u1ebf ch\u1ebf T\u00e2y La M\u00e3 k\u1ebft th\u00fac v\u00e0o n\u0103m 467 SCN, \u0111\u1ebf ch\u1ebf \u0110\u00f4ng La M\u00e3 k\u1ebft th\u00fac v\u00e0o 1453 SCN. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ebf ch\u1ebf La M\u00e3 v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a n\u00f3 v\u1eabn ch\u01b0a ch\u1ea5m d\u1ee9t m\u00e0 ti\u1ebfp di\u1ec5n qua:<\/p>\n<ul>\n<li>Gi\u00e1o H\u1ed9i C\u00f4ng Gi\u00e1o La M\u00e3 n\u1eafm quy\u1ec1n l\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb, thay th\u1ebf cho \u0111\u1ebf ch\u1ebf La M\u00e3 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i.<\/li>\n<li>\u0110\u1ebf qu\u1ed1c La M\u00e3 Th\u1ea7n th\u00e1nh D\u00e2n t\u1ed9c \u0110\u1ee9c (t\u1eeb n\u0103m 1254 SCN), \u0111\u1ebf ch\u1ebf n\u00e0y l\u00e0 s\u1ef1 ti\u1ebfp di\u1ec5n c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf La M\u00e3 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a c\u00e1i ch\u00e2n b\u1eb1ng s\u1eaft.<\/li>\n<li>\u0110\u1ebf qu\u1ed1c n\u00e0y b\u1ecb ch\u1ea5m d\u1ee9t b\u1edfi Napoleon v\u00e0o n\u0103m 1806.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>B\u00e0n ch\u00e2n b\u1eb1ng s\u1eaft v\u00e0 \u0111\u1ea5t s\u00e9t<\/h3>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/khoiphuc.hoalyly.de\/images\/stories\/d8.jpg\" alt=\"d8\" width=\"142\" height=\"242\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>C\u00e1c ch\u1ea5t li\u1ec7u c\u1ee7a c\u00e1c ph\u1ea7n c\u1ee7a pho t\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb \u0111\u1ea7u (v\u00e0ng) \u0111\u1ebfn ch\u00e2n (s\u1eaft v\u00e0 \u0111\u1ea5t s\u00e9t) m\u1ea5t d\u1ea7n gi\u00e1 tr\u1ecb, c\u00e1i \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng v\u00e0ng \u1edf tr\u00ean c\u00f9ng l\u00e0 qu\u00fd gi\u00e1 nh\u1ea5t, \u0111\u1ea5t s\u00e9t \u1edf d\u01b0\u1edbi<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>c\u00f9ng l\u00e0 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng nh\u1ea5t. C\u00e1c ch\u1ea5t li\u1ec7u c\u1ee7a pho t\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn quy\u1ec1n l\u1ef1c trong c\u00e1c th\u1eddi \u0111\u1ea1i:<\/p>\n<ul>\n<li>Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chuy\u00ean quy\u1ec1n (v\u00e0ng), m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u1ed1ng tr\u1ecb. Vua N\u00ea-bu-c\u00e1t-n\u1ebft-sa c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh mu\u1ed1n. N\u00ean c\u00e1i \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng v\u00e0ng.<\/li>\n<li>Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 qu\u00e2n ch\u1ee7 (b\u1ea1c) nh\u01b0 \u1edf M\u00ea-\u0111i v\u00e0 Ba T\u01b0 th\u00ec quy\u1ec1n l\u1ef1c kh\u00f4ng c\u00f2n tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i nh\u01b0 \u1edf tr\u00ean. Tuy c\u00f3 vua, nh\u01b0ng vua b\u1ecb l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o lu\u1eadt ph\u00e1p.<\/li>\n<li>Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 qu\u00fd t\u1ed9c (s\u1eaft). Quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a C\u1ed9ng H\u00f2a La M\u00e3 ch\u1ec9 n\u1eb1m trong tay 2 l\u00e3nh s\u1ef1 trong m\u1ed9t n\u0103m. Sau \u0111\u00f3 ph\u1ea3i b\u1ea7u l\u1ea1i. Nh\u01b0 v\u1eady quy\u1ec1n l\u1ef1c kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u1eb1m trong tay m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/li>\n<li>\u0110\u1ea5t s\u00e9t: l\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh cho d\u00e2n th\u01b0\u1eddng: \u201c<em>Ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 \u0111\u1ea5t s\u00e9t, Ng\u00e0i l\u00e0 th\u1ee3 g\u1ed1m ch\u00fang t\u00f4i; ch\u00fang t\u00f4i\u00a0t\u1ea5t c\u1ea3\u00a0l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a tay Ng\u00e0i\u2026N\u1ea7y, ch\u00fang t\u00f4i xin Ng\u00e0i h\u00e3y \u0111o\u00e1i xem,\u00a0t\u1ea5t c\u1ea3\u00a0ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 d\u00e2n\u00a0<\/em>Ng\u00e0i!\u201d (\u00ca-sai 64:8-9). Trong Kinh Th\u00e1nh, \u0111\u1ea5t s\u00e9t \u00e1m ch\u1ec9 con ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i, mong manh<\/li>\n<li>S\u1eaft: trong Kinh Th\u00e1nh c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 s\u1ef1 cai tr\u1ecb (xem Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n 2:27).<\/li>\n<li>N\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 = d\u00e2n (\u0111\u1ea5t s\u00e9t) l\u00e0m ch\u1ee7 (s\u1eaft) -&gt; b\u00e0n ch\u00e2n b\u1eb1ng s\u1eaft v\u00e0 \u0111\u1ea5t s\u00e9t.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady b\u00e0n ch\u00e2n l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ee7a n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng. Th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y b\u1eaft \u0111\u1ea7u khi n\u00e0o? T\u1ea1p ch\u00ed \u201cTh\u00f4ng tin v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c ch\u00ednh tr\u1ecb\u201d c\u1ee7a \u0110\u1ee9c n\u00f3i v\u1ec1 n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p>\u201cC\u00e1ch m\u1ea1ng Ph\u00e1p, b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o ng\u00e0y 14-07-1789 v\u1edbi cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t chi\u1ebfm ng\u1ee5c Bastille, l\u00e0 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u1ee5c \u0111\u1ecba ch\u00e2u \u00c2u. V\u1edbi vi\u1ec7c\u00a0tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a giai c\u1ea5p t\u01b0 s\u1ea3n v\u00e0 Tuy\u00ean ng\u00f4n Nh\u00e2n quy\u1ec1n v\u00e0 D\u00e2n S\u1ef1\u00a0v\u00e0o 26-08-1789, s\u1ef1 cai tr\u1ecb tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i c\u1ee7a\u00a0ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 b\u1ecb l\u1eadt \u0111\u1ed5v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t kh\u1ecfi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong ki\u1ebfn. C\u00e1c quy\u1ec1n d\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng c\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng cho\u00a0h\u00ecnh th\u1ee9c ch\u00ednh quy\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7\u00a0v\u00e0 t\u1ef1 do tr\u00ean l\u1ee5c \u0111\u1ecba Ch\u00e2u \u00c2u\u201d.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, giai \u0111o\u1ea1n cu\u1ed1i c\u00f9ng tr\u01b0\u1edbc khi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi tr\u1ecb v\u00ec tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u00ean 200 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, \u0110a-ni-\u00ean c\u0169ng m\u00f4 t\u1ea3 th\u00eam v\u1ec1 th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y:\u00a0<em>\u201cNh\u01b0 vua \u0111\u00e3 th\u1ea5y, b\u00e0n ch\u00e2n v\u00e0 ng\u00f3n ch\u00e2n, m\u1ed9t ph\u1ea7n b\u1eb1ng \u0111\u1ea5t s\u00e9t m\u1ed9t ph\u1ea7n b\u1eb1ng s\u1eaft, \u0111\u00f3 l\u00e0\u00a0m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c b\u1ecb ph\u00e2n chia, nh\u01b0ng trong v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u0111\u00f3 s\u1ebd c\u00f3\u00a0m\u1ed9t ph\u1ea7n s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a s\u1eaft, nh\u01b0 vua \u0111\u00e3 th\u1ea5y s\u1eaft tr\u1ed9n v\u1edbi \u0111\u1ea5t s\u00e9t.Nh\u1eefng ng\u00f3n ch\u00e2n m\u1ed9t ph\u1ea7n b\u1eb1ng s\u1eaft m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t s\u00e9t n\u00ean v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u0111\u00f3 v\u1eeba m\u1ea1nh v\u1eeba\u00a0d\u1ec5 v\u1ee1. Nh\u01b0 vua \u0111\u00e3 th\u1ea5y s\u1eaft tr\u1ed9n v\u1edbi \u0111\u1ea5t s\u00e9t, c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c trong v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u0169ng\u00a0pha tr\u1ed9n nhau nh\u01b0ng kh\u00f4ng k\u1ebft h\u1ee3p nhau \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0 s\u1eaft kh\u00f4ng th\u1ec3 pha tr\u1ed9n v\u1edbi \u0111\u1ea5t s\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c<\/em>\u201d (\u0110a-ni-\u00ean 2:41-43)<\/p>\n<ul>\n<li>M\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c b\u1ecb ph\u00e2n chia, d\u1ec5 v\u1ee1 n\u00f3i l\u00ean c\u00e1c qu\u1ed1c gia l\u1edbn b\u1ecb ph\u00e2n chia th\u00e0nh nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf trong th\u1eddi nay.<\/li>\n<li>Kh\u00f4ng k\u1ebft h\u1ee3p v\u00e0 pha tr\u1ed9n nhau \u0111\u01b0\u1ee3c -&gt; s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng.<\/li>\n<\/ul>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 minh h\u1ecda c\u00e1i b\u00e0n ch\u00e2n b\u1eb1ng tr\u1ee5c th\u1eddi gian sau:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/khoiphuc.hoalyly.de\/images\/stories\/d9.jpg\" alt=\"d9\" width=\"633\" height=\"219\" \/><\/p>\n<ul>\n<li>1848, nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia \u1edf ch\u00e2u \u00c2u n\u1ed5i d\u1eady \u0111\u00f2i n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7, vua b\u1ecb l\u1eadt \u0111\u1ed5. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u n\u1ed5i \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi. Gi\u1edbi qu\u00fd t\u1ed9c, qu\u00e2n ch\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ea5t quy\u1ec1n cai tr\u1ecb.<\/li>\n<li>1918, th\u1ebf chi\u1ebfn I d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 k\u1ebft th\u00fac c\u1ee7a n\u1ec1n qu\u00e2n ch\u1ee7 \u1edf \u0110\u1ee9c, Nga, \u00c1o.<\/li>\n<li>1989, s\u1ef1 ki\u1ec7n b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng Berlin b\u1ecb s\u1ee5p \u0111\u1ed5 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 -&gt; s\u1ef1 tan r\u00e3 c\u1ee7a kh\u1ed1i \u0110\u00f4ng \u00c2u<\/li>\n<li>1991: kh\u1ed1i Li\u00ean X\u00f4 b\u1ecb tan r\u00e3. Nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf, nh\u01b0 Estonia, Latvia, and Lithuania\u2026 xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/li>\n<li>Cho \u0111\u1ebfn n\u0103m 2008 th\u00ec kh\u1ed1i Nam T\u01b0 b\u1ecb tan r\u00e3 th\u00e0nh 5 n\u01b0\u1edbc . Nh\u01b0 v\u1eady c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c \u201c<em>pha tr\u1ed9n nhau nh\u01b0ng kh\u00f4ng k\u1ebft h\u1ee3p nhau \u0111\u01b0\u1ee3c<\/em>\u201d.<\/li>\n<li>T\u1eeb n\u0103m 2010, M\u00f9a xu\u00e2n \u1ea2 R\u1eadp, l\u00e0n s\u00f3ng c\u00e1ch m\u1ea1ng v\u1edbi c\u00e1c cu\u1ed9c n\u1ed5i d\u1eady, bi\u1ec3u t\u00ecnh ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i ch\u01b0a t\u1eebng x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1ea1i c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u1edf th\u1ebf gi\u1edbi \u1ea2 R\u1eadp: Tunisia, Algeria, Ai C\u1eadp,\u2026 v\u00e0 ch\u1ecdn n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7.<\/li>\n<\/ul>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y cho bi\u1ebft nh\u1eefng g\u00ec \u0110a-ni-\u00ean \u0111\u00e3 n\u00f3i \u1ee9ng nghi\u1ec7m ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u v\u00e0 c\u00e0ng nhanh trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i ch\u00fang ta. H\u00f4m nay, ch\u00fang ta \u1edf n\u0103m 2013, ngh\u0129a l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 b\u00e0n ch\u00e2n \u0111\u00e3 k\u00e9o d\u00e0i 224 n\u0103m.\u00a0<strong>C\u00e2u h\u1ecfi l\u00e0 b\u00e0n ch\u00e2n c\u00f2n k\u00e9o d\u00e0i bao l\u00e2u n\u1eefa?<\/strong><\/p>\n<h3>10 ng\u00f3n ch\u00e2n<\/h3>\n<p>10 ng\u00f3n ch\u00e2n trong pho t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u00e1ch \u0110a-ni-\u00ean c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u00e1ch Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n. 10 ng\u00f3n ch\u00e2n n\u00e0y l\u00e0 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a K\u1ebb ch\u1ed1ng \u0110\u1ea5ng Christ (antichrist). V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u1ebfn v\u00e0o l\u00fac t\u1eadn th\u1ebf.<\/p>\n<p>\u201c<em>M\u01b0\u1eddi s\u1eebng\u00a0m\u00e0 ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 th\u1ea5y l\u00e0 m\u01b0\u1eddi vua ch\u01b0a nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c, nh\u01b0ng h\u1ecd s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n c\u00f9ng v\u1edbi con th\u00fa trong m\u1ed9t gi\u1edd. Ch\u00fang \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng giao th\u1ebf l\u1ef1c v\u00e0 th\u1ea9m quy\u1ec1n c\u1ee7a m\u00ecnh cho\u00a0con th\u00fa<\/em>\u201d (Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n 17:12-13). C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y 10 s\u1eebng n\u00e0y trong \u0110a-ni-\u00ean 7:24-26. Con th\u00fa \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 Kinh Th\u00e1nh g\u1ecdi l\u00e0 qu\u00e1i th\u00fa, \u0111\u00f3 l\u00e0 K\u1ebb ch\u1ed1ng \u0110\u1ea5ng Christ. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng n\u00f3i l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ed1ng tr\u1ecb l\u00fac \u0111\u00f3 s\u1ebd nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n<p>Kinh Th\u00e1nh c\u0169ng cho bi\u1ebft th\u1eddi gian c\u1ee7a 10 ng\u00f3n ch\u00e2n l\u00e0 42 th\u00e1ng. \u201c<em>Con th\u00fa \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho c\u00e1i mi\u1ec7ng n\u00f3i nh\u1eefng l\u1eddi ng\u1ea1o m\u1ea1n, ph\u1ea1m th\u01b0\u1ee3ng; n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p th\u1ef1c thi quy\u1ec1n h\u1ea1n trong\u00a042 th\u00e1ng<\/em>\u201d (Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n 13:5). Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n 12:6 cho bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c l\u00e0 1260 ng\u00e0y (m\u1ed9t n\u0103m trong Kinh Th\u00e1nh c\u00f3 360 ng\u00e0y).<\/p>\n<h5>3,5 n\u0103m cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a C\u01a1n \u0110\u1ea1i N\u1ea1n<\/h5>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady th\u1eddi gian c\u1ee7a 10 ng\u00f3n ch\u00e2n kh\u00e1 ng\u1eafn ng\u1ee7i. T\u1ea1i sao nh\u01b0 v\u1eady? Trong Ma-thi-\u01a1 24:21-22, ch\u00ednh Ch\u00faa Jesus \u0111\u00e3 n\u00f3i: \u201c<em>v\u00ec l\u00fac \u1ea5y s\u1ebd c\u00f3\u00a0ho\u1ea1n n\u1ea1n l\u1edbn, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i t\u1eeb khi m\u1edbi c\u00f3 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t cho \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd\u00a0ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 nh\u01b0 v\u1eady, m\u00e0 sau n\u1ea7y c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 n\u1eefa. N\u1ebfu nh\u1eefng ng\u00e0y \u1ea5y kh\u00f4ng\u00a0gi\u1ea3m b\u1edbt, th\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u; song v\u00ec c\u1edb c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn, th\u00ec nh\u1eefng ng\u00e0y \u1ea5y s\u1ebd gi\u1ea3m b\u1edbt<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi gian m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ph\u00e1n x\u00e9t t\u1ea5t c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi \u0111ang s\u1ed1ng tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t trong v\u00f2ng 3,5 n\u0103m. Kinh Th\u00e1nh m\u00f4 t\u1ea3 s\u1ef1 ph\u00e1n x\u00e9t n\u00e0y qua 7 k\u00e8n (Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n 8 v\u00e0 9) v\u00e0 7 b\u00e1t th\u1ecbnh n\u1ed9 (Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n 16). Th\u1eddi gian n\u00e0y ch\u01b0a x\u1ea3y ra v\u00ec ch\u01b0a xu\u1ea5t hi\u1ec7n s\u1ef1 b\u1eaft b\u1edb ng\u01b0\u1eddi C\u01a1 \u0110\u1ed1c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i tr\u00ean to\u00e0n ch\u00e2u \u00c2u, v\u00e0 c\u0169ng ch\u01b0a c\u00f3 s\u1ef1 \u1ee9ng nghi\u1ec7m c\u1ee7a 1 c\u00e1i k\u00e8n hay c\u00e1i b\u00e1t n\u00e0o c\u1ea3, v\u00ed d\u1ee5 \u201c<em>M\u1ed9t ph\u1ea7n ba tr\u00e1i \u0111\u1ea5t b\u1ecb thi\u00eau ch\u00e1y, m\u1ed9t ph\u1ea7n ba c\u00e2y c\u1ed1i b\u1ecb thi\u00eau ch\u00e1y, v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u1ecf xanh \u0111\u1ec1u b\u1ecb thi\u00eau ch\u00e1y<\/em>\u201d (Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n 8:7) ch\u01b0a x\u1ea3y ra.<\/p>\n<h3>H\u00f2n \u0111\u00e1<\/h3>\n<p>H\u00f2n \u0111\u00e1 l\u00e0 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c v\u0129nh c\u1eefu c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00e0y ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i tr\u00ean tr\u1eddi nh\u01b0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129. \u0110a-ni-\u00ean 2:35 n\u00f3i h\u00f2n \u0111\u00e1 s\u1ebd l\u1ea5p \u0111\u1ea7y tr\u00e1i \u0111\u1ea5t ch\u1ee9 kh\u00f4ng l\u1ea5p \u0111\u1ea7y tr\u1eddi.<\/p>\n<p>\u201c<em>Trong \u0111\u1eddi c\u00e1c vua n\u1ea7y,\u00a0\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi tr\u00ean tr\u1eddi s\u1ebd l\u1eadp m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c kh\u00f4ng bao gi\u1edd b\u1ecb h\u1ee7y di\u1ec7t, ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u0111\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd r\u01a1i v\u00e0o tay m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c kh\u00e1c.\u00a0V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u0111\u00f3 s\u1ebd \u0111\u1eadp tan v\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c kh\u00e1c, c\u00f2n ch\u00ednh n\u00f3 s\u1ebd t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi. Nh\u01b0 vua \u0111\u00e3 th\u1ea5y, h\u00f2n \u0111\u00e1 \u0111\u1ee5c ra t\u1eeb n\u00fai\u00a0kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1edfi b\u00e0n tay lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e3 \u0111\u1eadp v\u1ee1 s\u1eaft, \u0111\u1ed3ng, \u0111\u1ea5t s\u00e9t, b\u1ea1c v\u00e0 v\u00e0ng. \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi cao c\u1ea3 \u0111\u00e3 cho vua bi\u1ebft vi\u1ec7c g\u00ec s\u1ebd \u0111\u1ebfn.\u00a0Gi\u1ea5c chi\u00eam bao n\u1ea7y l\u00e0 th\u1eadt\u00a0v\u00e0\u00a0l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch tr\u00ean l\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn<\/em>\u201d (\u0110a-ni-\u00ean 2:44-45).<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady h\u00f2n \u0111\u00e1 n\u00e0y l\u00e0 \u0110\u1ea5ng Christ v\u00e0 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a Ng\u00e0i khi Ng\u00e0i tr\u1edf l\u1ea1i. M\u1ecdi v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd k\u1ebft th\u00fac, nh\u01b0ng v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a Ng\u00e0i s\u1ebd c\u00f2n m\u00e3i m\u00e3i. \u201c<em>Gi\u1ea5c m\u01a1 n\u00e0y l\u00e0 th\u1eadt<\/em>\u201d, l\u1ecbch s\u1eed lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 x\u00e1c nh\u1eadn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.<\/p>\n<h3>K\u1ebft th\u00fac th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ee7a c\u00e1c d\u00e2n ngo\u1ea1i<\/h3>\n<p>Trong s\u00e1ch Ph\u00fac \u00c2m Lu-ca, Ch\u00faa Jesus cho bi\u1ebft: \u201c<em>H\u1ecd [d\u00e2n Israel]s\u1ebd ng\u00e3 d\u01b0\u1edbi l\u01b0\u1ee1i g\u01b0\u01a1m v\u00e0 s\u1ebd b\u1ecb \u0111em \u0111i l\u00e0m n\u00f4 l\u1ec7 gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc. Th\u00e0nh\u00a0Jerusalem\u00a0s\u1ebd b\u1ecb d\u00e2n ngo\u1ea1i gi\u00e0y \u0111\u1ea1p\u00a0cho \u0111\u1ebfn khi c\u00e1c th\u1eddi k\u1ef3 d\u00e2n ngo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn<\/em>\u201d (Lu-ca 21:24).<\/p>\n<ul>\n<li>V\u00e0o n\u0103m 70 SCN, th\u00e0nh Jerusalem b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y ho\u00e0n to\u00e0n b\u1edfi Titus, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf La M\u00e3. \u0110\u1ec1n th\u1edd v\u00e0 th\u00e0nh Jerusalem b\u1ecb thi\u00eau ch\u00e1y. T\u1eeb n\u0103m \u0111\u00f3, n\u01b0\u1edbc Israel kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i n\u1eefa, gi\u1ed1ng nh\u01b0 Ch\u00faa Jesus \u0111\u00e3 ph\u00e1n trong ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u c\u1ee7a c\u00e2u tr\u00ean.<\/li>\n<li>Trong ph\u1ea7n sau, Ch\u00faa n\u00f3i th\u1eddi d\u00e2n ngo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn, c\u0169ng l\u00e0 l\u00fac Ch\u00faa tr\u1edf l\u1ea1i, khi th\u00e0nh Jerusalem kh\u00f4ng b\u1ecb d\u00e2n ngo\u1ea1i gi\u00e0y \u0111\u1ea1p, ngh\u0129a l\u00e0 Jerusalem kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u00e0o tay d\u00e2n ngo\u1ea1i n\u1eefa.<\/li>\n<li>V\u00e0o n\u0103m 1948, n\u01b0\u1edbc Israel t\u00e1i thi\u1ebft l\u1eadp sau chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ee9 hai. Nh\u01b0ng Jerusalem kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 h\u1ecd.<\/li>\n<li>Nh\u01b0ng v\u00e0o n\u0103m 1967, sau tr\u1eadn chi\u1ebfn S\u00e1u ng\u00e0y, Israel \u0111\u00e3 chi\u1ebfm l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u00f4ng Jerusalem. Ngh\u0129a l\u00e0 trong n\u0103m \u0111\u00f3, l\u1eddi Ch\u00faa Jesus ph\u00e1n trong Lu-ca 21:24 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee9ng nghi\u1ec7m.<\/li>\n<\/ul>\n<p>N\u1ebfu ch\u00fang ta l\u1ea5y Lu-ca 21:24 l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a cho th\u1eddi k\u1ef3 d\u00e2n ngo\u1ea1i th\u00ec \u0111\u00e3 h\u1ebft th\u1eddi gian r\u1ed3i. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb m\u00e2u thu\u1eabn v\u00ec h\u00f2n \u0111\u00e1 ch\u01b0a \u0111\u1ebfn. Th\u1ebf t\u1ea1i sao \u0110\u1ea5ng Christ v\u1eabn ch\u01b0a tr\u1edf l\u1ea1i?<\/p>\n<p>\u201c<em>Ch\u00faa kh\u00f4ng ch\u1eadm tr\u1ec5 v\u1ec1 l\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Ng\u00e0i nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 \u0111\u00e2u, nh\u01b0ng Ng\u00e0i\u00a0ki\u00ean nh\u1eabn\u00a0\u0111\u1ed1i v\u1edbi anh em,\u00a0kh\u00f4ng mu\u1ed1n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o b\u1ecb h\u01b0 m\u1ea5t\u00a0m\u00e0 mu\u1ed1n m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u\u00a0\u0103n n\u0103n<\/em>\u201d (2.Phi-e-r\u01a1 3:9). B\u1ecb h\u01b0 m\u1ea5t l\u00e0 b\u1ecb ph\u00e1n x\u00e9t v\u00e0o l\u00fac t\u1eadn th\u1ebf v\u00e0 b\u1ecb ph\u00e1n x\u00e9t \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi. \u0102n n\u0103n \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u r\u1ed7i kh\u1ecfi s\u1ef1 h\u01b0 m\u1ea5t v\u00e0 xoay v\u1ec1 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 \u0103n n\u0103n mang ngh\u0129a ti\u00eau c\u1ef1c m\u00e0 l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i duy nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 h\u01b0 m\u1ea5t \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch t\u1ea1i sao Lu-ca v\u00e0 \u0110a-ni-\u00ean c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 th\u1eddi gian nh\u01b0 sau. Nh\u01b0 trong m\u1ed9t tr\u1eadn b\u00f3ng \u0111\u00e1 c\u00f3 hi\u1ec7p ch\u00ednh v\u00e0 hi\u1ec7p ph\u1ee5,\u00a0<strong>th\u00ec ch\u00fang ta c\u0169ng \u0111ang \u1edf hi\u1ec7p ph\u1ee5<\/strong>, v\u00ec th\u1eddi gian c\u1ee7a hi\u1ec7p ch\u00ednh \u0111\u00e3 h\u1ebft r\u1ed3i. \u0110\u00e1ng l\u1ebd th\u1eddi gian \u0111\u00e3 h\u1ebft r\u1ed3i nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi cho ch\u00fang ta th\u00eam th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 \u0103n n\u0103n, ngh\u0129a l\u00e0\u00a0<strong>th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi<\/strong>.<\/p>\n<h4>D\u1ea5u hi\u1ec7u cu\u1ed1i c\u00f9ng<\/h4>\n<p>Tuy ch\u00fang ta kh\u00f4ng bi\u1ebft ng\u00e0y gi\u1edd Ch\u00faa tr\u1edf l\u1ea1i (nh\u01b0 M\u00e1c 13:32), nh\u01b0ng Kinh Th\u00e1nh cho ch\u00fang ta bi\u1ebft c\u00f3 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u n\u00e0y ch\u01b0a x\u1ea3y ra. D\u1ea5u hi\u1ec7u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau trong \u0110a-ni-\u00ean 9:27.<\/p>\n<p align=\"center\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/khoiphuc.hoalyly.de\/images\/stories\/d10.jpg\" alt=\"d10\" width=\"575\" height=\"277\" \/><\/p>\n<p>Trong tr\u1ee5c th\u1eddi gian tr\u00ean th\u00ec b\u00e0n ch\u00e2n b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o n\u0103m 1789 qua cu\u1ed9c C\u00e1ch m\u1ea1ng Ph\u00e1p, sau \u0111\u00f3 Cu\u1ed9c chi\u1ebfn 6 ng\u00e0y l\u00e0m \u1ee9ng nghi\u1ec7m \u0111i\u1ec1u ti\u00ean tri trong Lu-ca v\u00e0o n\u0103m 1967. 3,5 n\u0103m cu\u1ed1i l\u00e0 c\u01a1n \u0111\u1ea1i n\u1ea1n, sau \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1eadn th\u1ebf. 3,5 n\u0103m cu\u1ed1i n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 ph\u00e2n n\u1eeda c\u1ee7a kho\u1ea3ng th\u1eddi gian 7 n\u0103m m\u00e0 \u0110a-ni-\u00ean 9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn: C\u00f3 m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m (ch\u01b0a x\u1ea3y ra) m\u00e0 hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh h\u00f2a b\u00ecnh \u1edf Jerusalem s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd k\u1ebft, hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh n\u00e0y c\u00f3 2 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m sau:<\/p>\n<ul>\n<li>K\u00e9o d\u00e0i 7 n\u0103m<\/li>\n<li>D\u00e2n Do Th\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt tr\u1edf l\u1ea1i. D\u00e2n Do Th\u00e1i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ea1i m\u1ed9t n\u01a1i duy nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 n\u00fai \u0111\u1ec1n th\u1edd (Temple Mount) \u1edf Jerusalem. Nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd h\u1ecd v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u00e0m. Nh\u01b0ng hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh h\u00f2a b\u00ecnh n\u00e0y s\u1ebd cho ph\u00e9p h\u1ecd.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh h\u00f2a b\u00ecnh n\u00e0y ch\u01b0a \u0111\u1ebfn. Nh\u01b0ng m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn th\u00ec Kinh Th\u00e1nh cho bi\u1ebft r\u00f5 l\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f2n 7 n\u0103m n\u1eefa th\u00f4i. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0y gi\u1edd c\u1ee7a hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng n\u1ebfu c\u00f3 hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f2n 7 n\u0103m. 3,5 n\u0103m sau khi c\u00f3 hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh th\u00ec s\u1ef1 ph\u00e1n x\u00e9t s\u1ebd \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>Trong l\u1ecbch s\u1eed Israel, m\u1ed9t d\u1ea1ng c\u1ee7a hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh h\u00f2a b\u00ecnh \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra: \u0111\u00f3 l\u00e0\u00a0<strong>hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh ng\u1eebng b\u1eafn gi\u1eefa Israel v\u00e0 Palestine v\u00e0o n\u0103m 1993, v\u00e0 hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u00fang 7 n\u0103m<\/strong>.<\/p>\n<h3>K\u1ebft lu\u1eadn<\/h3>\n<p>Ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng \u1edf cu\u1ed1i th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ee7a d\u00e2n ngo\u1ea1i:<\/p>\n<ul>\n<li>N\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 \u1edf Ch\u00e2u \u00c2u, \u1edf Ch\u00e2u Phi c\u0169ng c\u00f3.<\/li>\n<li>Th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n quy\u1ec1n, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng c\u00f3 nhi\u1ec1u quy\u1ec1n h\u01a1n c\u00e1c th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc.<\/li>\n<li>\u0110\u00f4ng Jerusalem \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i chi\u1ebfm l\u1ea1i b\u1edfi Israel v\u00e0o n\u0103m 1967.<\/li>\n<li>Ngo\u00e0i ra Kinh Th\u00e1nh c\u0169ng n\u00f3i v\u1ec1 th\u1eddi gian m\u00e0 Ch\u00faa quay tr\u1edf l\u1ea1i: th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ee7a h\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 an ninh. \u201c<em>Khi ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i:H\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 an ninh\u00a0th\u00ec s\u1ef1 h\u1ee7y di\u1ec7t b\u1ea5t th\u1ea7n \u1eadp \u0111\u1ebfn, nh\u01b0 c\u01a1n \u0111au chuy\u1ec3n d\u1ea1 x\u1ea3y \u0111\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef mang thai, h\u1ecd kh\u00f4ng sao tr\u00e1nh kh\u1ecfi<\/em>\u00a0\u201c(1.T\u00ea-sa-l\u00f4-ni-ca 5:3). C\u00e1ch \u0111\u00e2y v\u00e0i th\u00e1ng, kh\u1ed1i EU \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i Nobel h\u00f2a b\u00ecnh v\u00ec tr\u00ean 6 th\u1eadp k\u1ef7 \u1edf ch\u00e2u \u00c2u c\u00f3 h\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 nh\u00e2n quy\u1ec1n.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y s\u1ef1 \u1ee9ng nghi\u1ec7m ph\u1ea7n 2 c\u1ee7a gi\u1ea5c chi\u00eam bao c\u0169ng \u0111\u00e3 g\u1ea7n r\u1ed3i.<\/p>\n<h3>Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a Ch\u00faa Jesus<\/h3>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u00e0 Ch\u00faa Jesus \u0111i rao gi\u1ea3ng \u201c<em>H\u00e3y \u0103n n\u0103n v\u00ec v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c thi\u00ean \u0111\u00e0ng \u0111\u00e3 s\u1eafp \u0111\u1ebfn g\u1ea7n r\u1ed3i<\/em>\u201d (Ma-thi-\u01a1 4:17) \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean r\u1ea5t th\u1ef1c t\u1ebf v\u1edbi ch\u00fang ta. Th\u1eddi gian v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a Jesus Christ \u0111\u00e3 g\u1ea7n r\u1ed3i, n\u00ean Ch\u00faa Jesus \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u00edn l\u1eabn C\u01a1 \u0110\u1ed1c nh\u00e2n l\u00e0 \u201c<em>H\u00e3y \u0103n n\u0103n<\/em>\u201d, ngh\u0129a l\u00e0 h\u00e3y quay l\u1ea1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi kh\u00f4ng ph\u00e1n x\u00e9t tr\u01b0\u1edbc khi c\u1ea3nh b\u00e1o. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a to\u00e0n pho t\u01b0\u1ee3ng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 g\u00e2y \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi t\u00f3m t\u1eaft tr\u00ean 2000 n\u0103m l\u1ecbch s\u1eed qua m\u1ed9t pho t\u01b0\u1ee3ng. Nh\u01b0ng m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi mu\u1ed1n c\u1ea3nh b\u00e1o to\u00e0n nh\u00e2n lo\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng g\u00ec s\u1eafp x\u1ea3y ra. V\u00ec sao? V\u00ec \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi mu\u1ed1n c\u1ee9u lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>N\u1ebfu \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ph\u00e1n x\u00e9t m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea3nh b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc th\u00ec c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi kh\u00f4ng y\u00eau con ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 c\u1ea3nh b\u00e1o nhi\u1ec1u l\u1ea7n ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng Ng\u00e0i y\u00eau lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u th\u00ec kh\u00f4ng kh\u00f3, v\u00ec \u201c<em>V\u00ec \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh cho ch\u00fang ta ch\u1ecbu c\u01a1n th\u1ecbnh n\u1ed9, nh\u01b0ng cho h\u01b0\u1edfng s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i trong \u0110\u1ee9c Ch\u00faa J\u00easus Christ, Ch\u00faa ch\u00fang ta<\/em>\u201d (1.T\u00ea-l\u00f4-ni-ca 5:9). Con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u r\u1ed7i kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1edfi s\u1ef1 n\u1ed7 l\u1ef1c nh\u01b0 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ed1t, m\u00e0 b\u1edfi Jesus Christ. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch duy nh\u1ea5t m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u.<\/p>\n<p>Trong Gi\u0103ng 5:24, Ch\u00faa Jesus ph\u00e1n: \u201c<em>ai nghe l\u1eddi Ta m\u00e0 tin \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 sai Ta, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi, v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u00e1n x\u00e9t, song v\u01b0\u1ee3t kh\u1ecfi s\u1ef1 ch\u1ebft m\u00e0 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ed1ng<\/em>\u201d (Gi\u0103ng 5:24). V\u01b0\u1ee3t kh\u1ecfi s\u1ef1 ch\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 ph\u00e1n x\u00e9t \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ed1ng xa c\u00e1ch \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi n\u1eefa, v\u00ec n\u1ebfu b\u1ecb c\u00e1ch ly kh\u1ecfi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi th\u00ec con ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng nh\u01b0 ch\u1ebft v\u1eady. \u0110\u1ebfn v\u1edbi s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 s\u1ed1ng v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng tuy\u1ec7t v\u1eddi.<\/p>\n<p>C\u00f4-l\u00f4-se 1:13 n\u00f3i th\u00eam \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 gi\u1ea3i tho\u00e1t ch\u00fang ta kh\u1ecfi quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a b\u00f3ng t\u1ed1i (l\u00e0 quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a Sa-tan v\u00e0 t\u1ed9i l\u1ed7i) v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111em ch\u00fang ta v\u00e0o v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a Con y\u00eau d\u1ea5u Ng\u00e0i. V\u1eady \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a Jesus Christ l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh c\u1ee7a Ng\u00e0i.<\/p>\n<p>(www.Himmlisches-Jerusalem.de)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<h3>D\u1eabn nh\u1eadp<\/h3>\n<p>Kinh Th\u00e1nh \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c d\u1ea5u hi\u1ec7u v\u1ec1 l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a Ch\u00faa Jesus c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ec1 s\u1ef1 tr\u1edf l\u1ea1i c\u1ee7a Ng\u00e0i. \u1ede l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u1ee9 nh\u1ea5t, Kinh Th\u00e1nh th\u1eadm ch\u00ed cho bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc h\u00e0ng th\u1ebf k\u1ef7, n\u00f3i ch\u00ednh x\u00e1c ng\u00e0y Ch\u00faa \u0111\u1ebfn (xem \u0110a-ni-\u00ean 9). Nh\u01b0ng v\u1ec1 l\u1ea7n \u0111\u1ebfn th\u1ee9 hai, ch\u00fang ta kh\u00f4ng bi\u1ebft ng\u00e0y v\u00e0 gi\u1edd, tuy nhi\u00ean Kinh Th\u00e1nh n\u00eau m\u1ed9t s\u1ed1 d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft.<\/p>\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111\u00f3 l\u00e0<\/p>\n<ul>\n<li>S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia thu\u1ed9c v\u00f9ng \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i<\/li>\n<li>L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a d\u00e2n Israel cho bi\u1ebft khi n\u00e0o Ch\u00faa Jesus tr\u1edf l\u1ea1i<\/li>\n<\/ul>\n<p>S\u00e1ch \u0110a-ni-\u00ean trong Kinh Th\u00e1nh (605 \u2013 520 TCN).<\/p>\n<ul>\n<li>T\u00e1c gi\u1ea3 s\u00e1ch n\u00e0y l\u00e0 ti\u00ean tri \u0110a-ni-\u00ean. \u0110a-ni-\u00ean b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y sang Ba-by-l\u00f4n l\u00fac c\u00f2n nh\u1ecf (606 TCN). Sau n\u00e0y \u0110a-ni-\u00ean tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb quan l\u1edbn nh\u1ea5t trong \u0111\u1ebf ch\u1ebf Ba-by<br \/>\n","protected":false},"author":392,"featured_media":27963,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"series":[],"class_list":["post-27964","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/users\/392"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27964"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27964\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27965,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27964\/revisions\/27965"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27963"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27964"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=27964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}