{"id":5419,"date":"2018-07-12T23:30:05","date_gmt":"2018-07-13T04:30:05","guid":{"rendered":"https:\/\/vnsalvation.org\/?p=5419"},"modified":"2021-06-28T15:21:43","modified_gmt":"2021-06-28T15:21:43","slug":"bai-so-67-lam-the-nao-de-cham-soc-va-bao-ve-ham-rang-cho-than-the-chung-ta-duoc-lau-dai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/bai-so-67-lam-the-nao-de-cham-soc-va-bao-ve-ham-rang-cho-than-the-chung-ta-duoc-lau-dai\/","title":{"rendered":"B\u00c0I S\u1ed0 67-L\u00c0M TH\u1ec2 N\u00c0O \u0110\u1ec2 CH\u0102M S\u00d3C V\u00c0 B\u1ea2O V\u1ec6 H\u00c0M R\u0102NG CHO TH\u00c2N TH\u1ec2 CH\u00daNG TA \u0110\u01af\u1ee2C L\u00c2U D\u00c0I?"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vnsalvation.org\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/gingivitis-300x115.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"115\" class=\"alignnone size-medium wp-image-5420\" \/><br \/>\nNhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u l\u1ea7m l\u00e0 khi v\u1ec1 gi\u00e0 ai c\u0169ng b\u1ecb r\u1ee5ng r\u0103ng h\u1ebft, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i c\u1ee7a ma qu\u1ef7 m\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ea3o v\u1ec7 h\u00e0m r\u0103ng ch\u00fang ta t\u1eeb l\u00fac c\u00f2n nh\u1ecf cho ch\u00fang n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i theo su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a ch\u00fang ta. Ch\u00faa ban cho ch\u00fang ta c\u00f3 hai h\u00e0m r\u0103ng cho \u0111\u1ebfn khi l\u00eca c\u1ecfi tr\u1ea7n v\u00e0 n\u00f3 r\u1ea5t l\u00e0 qu\u00fd gi\u00e1 \u0111\u1ec3 \u0103n u\u1ed1ng nh\u1eefng th\u1ee9c \u0103n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 dinh d\u01b0\u1ee1ng cho th\u00e2n th\u1ec3 ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea1nh kh\u1ecfe, s\u1ed1ng th\u1ecd cho \u0111\u1ebfn 120 tu\u1ed5i ( S\u00e1ng th\u1ebf k\u00fd 6:3b:\u201d Lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 l\u00e0 x\u00e1c th\u1ecbt; \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd l\u00e0 120 n\u0103m m\u00e0 th\u00f4i.\u201d Thi\u1ebfu hai h\u00e0m r\u0103ng ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0103n u\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u1ee9c \u0103n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 dinh d\u01b0\u1ee1ng cho n\u00ean tu\u1ed5i th\u1ecd b\u1ecb c\u1eaft gi\u1ea3m \u0111i r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 v\u1ec7 sinh r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft cho hai h\u00e0m r\u0103ng t\u1ed1i thi\u1ec3u m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n n\u00ean bi\u1ebft \u0111\u1ec3 gi\u00fap tu\u1ed5i th\u1ecd cho m\u00ecnh v\u00e0 cho hai h\u00e0m r\u0103ng c\u1ee7a m\u00ecnh c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i cho \u0111\u1ebfn khi ch\u00fang ta l\u00eca c\u1ecfi tr\u1ea7n v\u1ea9n c\u00f2n gi\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c hai h\u00e0m r\u0103ng.<\/p>\n<p>I-T\u1eea L\u00daC C\u00d2N TR\u1eba, CHA M\u1eb8 H\u00c3Y B\u1ea2O V\u1ec6 H\u00c0M R\u0102NG CHO CON C\u1ee6A M\u00ccNH.<br \/>\nKhi ch\u00fang ta c\u00f3 con c\u00f2n nh\u1ecf m\u1edbi m\u1ecdc r\u0103ng, ph\u1ea3i d\u1ea1y cho tr\u1ebb con bi\u1ebft ch\u0103m s\u00f3c h\u00e0m r\u0103ng c\u1ee7a m\u00ecnh n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1ebd b\u1ecb s\u00e2u \u0103n r\u0103ng kh\u00f4ng c\u00f3 r\u0103ng \u0111\u1ec3 \u0103n u\u1ed1ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c.<br \/>\n-D\u1ea1y cho tr\u1ebb con kh\u00f4ng n\u00ean \u0103n k\u1eb9o hay b\u00e1nh ng\u1ecdt r\u1ed3i n\u1eb1m ng\u1ee7, khi th\u1ee9c d\u1eady th\u00ec h\u00e0m r\u0103ng b\u1ecb s\u00e2u \u0103n l\u1ee7ng l\u1ed5 h\u1ebft v\u00e0 l\u00e0m cho r\u0103ng \u0111au nh\u1ee9c t\u1eeb l\u00fac c\u00f2n nh\u1ecf. Ph\u1ea3i bi\u1ebft tr\u00e2n qu\u00fd h\u00e0m r\u0103ng c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00ec nh\u1edd n\u00f3 m\u00e0 ch\u00fang ta m\u1edbi nhai \u0111\u1ed3 \u0103n cho th\u1ee9c \u0103n dinh d\u01b0\u1ee1ng cho c\u01a1 th\u1ec3 kh\u1ecfe m\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu s\u00e2u \u0103n r\u0103ng, \u0111au nh\u1ee9c th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 nhai \u0111\u1ed3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00e2n th\u1ec3 b\u1ecb y\u1ebfu m\u1ecfn, b\u1ec7nh ho\u1ea1n.<br \/>\n-H\u00e3y cho tr\u1ebb em b\u00e0n ch\u1ea3i \u0111\u00e1nh r\u0103ng v\u00e0 d\u1ea1y cho ch\u00fang n\u00f3 bi\u1ebft m\u1ed5i khi \u0103n xong th\u00ec \u0111i s\u00fac mi\u1ec7ng \u0111\u00e1nh r\u0103ng b\u1ea3o v\u1ec7 cho h\u00e0m r\u0103ng c\u1ee7a m\u00ecnh. Ph\u1ea3i tr\u00e2n qu\u00fd n\u00f3 \u0111\u1ec3 n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e2u d\u00e0i cho su\u1ed1t c\u00e3 \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c. Khi c\u00f2n b\u00e9 m\u00e0 b\u1ecb s\u00e2u \u0103n r\u0103ng nhi\u1ec1u th\u00ec khi l\u1edbn l\u00ean c\u0169ng s\u1ebd b\u1ecb s\u00e2u \u0103n r\u0103ng nh\u01b0 v\u1eady v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ea3o v\u1ec7 h\u00e0m r\u0103ng l\u00e0 \u01b0u ti\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<br \/>\n-N\u1ebfu l\u1edf b\u1ecb s\u00e2u \u0103n r\u0103ng c\u00e1i n\u00e0o th\u00ec \u0111i nha s\u1ec9 tr\u00e1m l\u1ea1i c\u00e1i \u0111\u00f3. Kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u00e2u s\u1ebd b\u1ecb \u0111au nh\u1ee9c. Cha m\u1eb9 n\u00ean th\u01b0\u1eddng b\u1ea3o con tr\u1ebb h\u1ea3 mi\u1ec7ng ra x\u00e9t r\u0103ng ch\u00fang n\u00f3 xem c\u00f3 v\u1ebft \u0111en n\u00e0o trong nh\u1eefng c\u00e1i r\u0103ng c\u1ee7a con m\u00ecnh kh\u00f4ng? N\u1ebfu c\u00f3 th\u00ec d\u1eaft ch\u00fang \u0111i nha s\u1ec9 tr\u00e1m l\u1ed5 h\u1ecfng l\u1ea1i kh\u00f4ng cho s\u00e2u \u0103n ti\u1ebfp t\u1ee5c n\u1eefa, b\u1ea3o v\u1ec7 r\u0103ng cho con c\u00e1i m\u00ecnh v\u00e0 d\u1ea1y ch\u00fang n\u00f3 bi\u1ebft t\u1ef1 ch\u0103m s\u00f3c h\u00e0m r\u0103ng m\u00ecnh. N\u1ebfu r\u0103ng s\u1eefa b\u1ecb s\u00e2u \u0103n h\u1ebft th\u00ec khi m\u1ecdc r\u0103ng kh\u00e1c c\u0169ng s\u1ebd d\u1ec3 b\u1ecb s\u00e2u \u0103n r\u0103ng nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p>II-L\u00daC TU\u1ed4I M\u1eccC R\u0102NG KH\u00d4N H\u00c3Y XEM X\u00c9T H\u00c0M R\u0102NG C\u00d3 \u0110\u1ee6 CH\u1ed4 CHO R\u0102NG KH\u00d4N M\u1eccC L\u00caN KH\u00d4NG?<br \/>\n-Kho\u00e3ng 18-24 tu\u1ed5i ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e9t th\u1ea5y r\u0103ng kh\u00f4n (4 c\u00e1i R\u0103ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a h\u00e0m r\u0103ng)m\u1edbi m\u1ecdc ph\u00eda trong l\u00e0m \u0111au nh\u1ee9c m\u00e0 \u0111\u00e2u th\u00ec \u0111i cho nha s\u0129 ch\u1ee5p h\u00ecnh xem ch\u00fang n\u00f3 c\u00f3 m\u1ecdc x\u00e9o \u0111\u1ea9y h\u00e0m r\u0103ng si\u00eau v\u1eb9o ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng? N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 ch\u1ed5 ch\u00fang n\u00f3 m\u1ecdc th\u00ec ch\u00fang n\u00f3 \u0111\u1ea9y h\u00e0m r\u0103ng ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc si\u00eau v\u1eb9o th\u00ec n\u00ean nh\u1ed5 b\u1ecf h\u1ebft 4 c\u00e1i r\u0103ng c\u1ea5m cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111i. Nh\u1eefng ai c\u00f3 x\u01b0\u01a1ng h\u00e0m l\u1edbn c\u00f3 \u0111\u1ee7 ch\u1ed5 cho r\u0103ng cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec kh\u00f4ng sao, c\u1ee9 \u0111\u1ec3 cho n\u00f3 m\u1ecdc l\u00ean, kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111au nh\u1ee9c. C\u00f3 nhi\u1ec1u r\u0103ng c\u1ea5m \u0111\u1ec3 nhai \u0111\u1ed3 \u0103n, \u0103n u\u1ed1ng d\u1ec3 ti\u00eau h\u00f3a gi\u00fap \u00edch cho c\u01a1 th\u1ec3 t\u1ed1t, kh\u1ecfe m\u1ea1nh, s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e2u d\u00e0i.<br \/>\nKh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 l\u00e2u qu\u00e1 khi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh nh\u1ed5 b\u1ecf r\u0103ng kh\u00f4n v\u00ec khi c\u00e0ng l\u1edbn tu\u1ed5i th\u00ec nh\u1ed5 r\u0103ng kh\u00f4n nguy hi\u1ec3m h\u01a1n l\u00fac c\u00f2n tr\u1ebb.\u00a0<br \/>\n-N\u1ebfu nh\u1ed5 b\u1ecf 4 c\u00e1i r\u0103ng kh\u00f4n s\u1edbm th\u00ec h\u00e0m r\u0103ng con b\u1ea1n m\u1ecdc ra \u00edt b\u1ecb si\u00eau v\u1eb9o, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ni\u1ec1ng r\u0103ng cho con m\u00ecnh c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0m r\u0103ng \u0111\u1eb9p kh\u00f4ng b\u1ecb si\u00eau v\u1eb9o. Nhi\u1ec1u cha m\u1eb9 ham cho con c\u00e1i \u0111i ni\u1ec1ng r\u0103ng cho ch\u00fang c\u00f3 h\u00e0m r\u0103ng \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u1ed5i \u0111au c\u1ee7a con m\u00ecnh khi b\u1ecb ni\u1ec1ng hai h\u00e0m r\u0103ng ra th\u1ec3 n\u00e0o? Trong l\u00fac ch\u00fang n\u00f3 \u0111ang tu\u1ed5i h\u1ecdc h\u00e0nh thi c\u1eed m\u00e0 ph\u1ea3i \u0111i nha s\u1ec9 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, b\u1ecb k\u00e9o r\u0103ng \u0111au nh\u1ee9c m\u1ed5i l\u1ea7n \u0111i nha s\u1ec9 ni\u1ec1ng k\u00e9o r\u0103ng cho ngay th\u1eb3ng l\u00e0 b\u1ecb \u0111au nh\u1ee9c m\u1ed9t tu\u1ea7n l\u1ec3, kh\u00f4ng h\u1ecdc h\u00e0nh g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft v\u00e0 kh\u00f3 \u0103n, kh\u00f3 ng\u1ee7 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb kh\u00e1c c\u00f9ng tu\u1ed5i kh\u00f4ng b\u1ecb ni\u1ec1ng r\u0103ng. Th\u00e0 cho con m\u00ecnh c\u00f3 h\u00e0m r\u0103ng kh\u00f4ng ho\u00e0n h\u1ea3o m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u1ecdc th\u1ee9c h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi h\u01a1n l\u00e0 c\u00f3 h\u00e0m r\u0103ng \u0111\u1eb9p m\u00e0 thua k\u00e9m h\u1ecdc th\u1ee9c h\u01a1n b\u1ea1n b\u00e8. Ph\u1ea3i tr\u1ea3 gi\u00e1 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u00ecnh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u00ean con c\u00e1i m\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc khi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec. Ni\u1ec1ng r\u0103ng t\u1ed1n r\u1ea5t l\u00e0 nhi\u1ec1u ti\u1ec1n b\u1ea1c v\u00e0 c\u00f4ng s\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh v\u00e0 c\u1ee7a nha s\u1ec9. Khi ni\u1ec1ng xong h\u00e0m r\u0103ng ph\u1ea3i d\u01b0\u1ee1ng n\u00f3 su\u1ed1t c\u00e3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u1ed5i t\u1ed1i tr\u01b0\u1edbc \u0111i ng\u1ee7 ph\u1ea3i mang ni\u1ec1ng th\u00eam, n\u1ebfu l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng kh\u00f4ng mang ni\u1ec1ng b\u1ea3o v\u1ec7 n\u00f3 c\u0169ng ch\u1ea1y tr\u1edf l\u1ea1i v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7 m\u00e0 th\u00f4i. Ni\u1ec1ng r\u0103ng d\u1ec3 b\u1ecb s\u00e2u \u0103n r\u0103ng v\u00ec th\u1ee9c \u0103n \u0111\u00f3ng v\u00e0o c\u00e1i ni\u1ec1ng r\u0103ng l\u00e0m h\u01b0 r\u0103ng n\u1ebfu kh\u00f4ng bi\u1ebft b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00fang c\u00e1ch.<\/p>\n<p>III-KHI TR\u01af\u1edeNG TH\u00c0NH PH\u1ea2I BI\u1ebeT T\u1ef0 CH\u0102M S\u00d3C H\u00c0M R\u0102NG C\u1ee6A M\u00ccNH.<\/p>\n<p>1-M\u1ed4I L\u1ea6N \u0102N U\u1ed0NG XONG PH\u1ea2I X\u1ec8A R\u0102NG, \u0110\u00c1NH R\u0102NG, S\u00daC MI\u1ec6NG.<\/p>\n<p>Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y ph\u00e2n n\u1eefa mu\u1ed1i (table salt), ph\u00e2n n\u1eefa thu\u1ed1c mu\u1ed1i (Sodium bicarbonate) b\u1ecf v\u00e0o m\u1ed9t c\u00e1i h\u1ed9p.  M\u1ed5i khi \u0111\u00e1nh r\u0103ng tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i ng\u1ee7 ch\u1ea5m c\u00e2y b\u00e0n ch\u1ea3i \u0111\u00e1nh r\u0103ng c\u00f3 kem \u0111\u00e1nh r\u0103ng v\u00e0o \u0111\u00f3 th\u00eam ph\u1ea7n mu\u1ed1i h\u1ed5n h\u1ee3p n\u1ea7y \u0111\u00e1nh v\u00e0o r\u0103ng.  Mu\u1ed1i l\u00e0m cho ch\u1eafc n\u1ee9u r\u0103ng v\u00e0 gi\u1ebft vi tr\u00f9ng, thu\u1ed1c mu\u1ed1i l\u1ea5y \u0111i ch\u1ea5t acid \u0111\u00f3ng tr\u00ean r\u0103ng b\u1ea3o v\u1ec7 r\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e2u d\u00e0i. <\/p>\n<p>Ph\u1ea3i si\u00eang n\u0103ng, ch\u1edb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 h\u00e0m r\u0103ng c\u1ee7a m\u00ecnh. Nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111i nha s\u1ec9 tr\u1ea3 ti\u1ec1n r\u1ea5t m\u1eafc v\u00e0 t\u1ed1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u00ec gi\u1edd, c\u00f4ng s\u1ee9c v\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ea1c cho m\u1ed5i c\u00e1i r\u0103ng b\u1ecb h\u01b0 m\u00e0 Ch\u00faa \u0111\u00e3 ban cho b\u1ea1n c\u00e1ch nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u00ec m\u1edbi bi\u1ebft tr\u00e2n qu\u00fd h\u00e0m r\u0103ng c\u1ee7a m\u00ecnh.<br \/>\nKhi ch\u00fang ta \u0103n \u0111\u1ed3 \u0103n nh\u1ee9t l\u00e0 \u0103n th\u1ecbt, ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e1m v\u00e0o nh\u1eefng k\u1ebb r\u0103ng v\u00e0 n\u1eb1m \u0111\u00f3. Ch\u1ea5t acid ti\u1ebft ra t\u1eeb trong \u0111\u1ed3 \u0103n nh\u1ea5t l\u00e0 th\u1ecbt l\u00e0m cho men r\u0103ng b\u1ecb h\u01b0 v\u00e0 r\u0103ng b\u1ecb l\u1ee7ng l\u1ed5. Khi r\u0103ng b\u1ecb l\u1ee7ng l\u1ed5 th\u00ec vi tr\u00f9ng s\u1ebd b\u00e1m v\u00e0o v\u00e0 l\u00e0m h\u1ea1i r\u0103ng r\u1ea5t nhanh ch\u00f3ng. Khi r\u0103ng b\u1ecb l\u1ee7ng l\u1ed5 s\u00e2u ch\u01b0a \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 m\u00e1u b\u00ean trong r\u0103ng th\u00ec ch\u01b0a b\u1ecb \u0111au nh\u1ee9c. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111i nha s\u1ec9 tr\u00e1m l\u1ea1i nh\u1eefng l\u1ed5 s\u00e2u \u0103n th\u00ec r\u0103ng s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1ecb h\u01b0 h\u1ea1i \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 m\u00e1u. Khi s\u00e2u \u0103n \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 m\u00e1u th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb \u0111au nh\u1ee9c. Nha s\u1ec9 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1m l\u1ed5 r\u0103ng h\u01b0 m\u00e0 b\u1ecb nh\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa nh\u01b0ng ph\u1ea3i l\u1ea5y h\u1ebft ch\u1ec9 m\u00e1u trong r\u0103ng m\u1edbi tr\u00e1m l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c. M\u00e0 l\u1ea5y h\u1ebft ch\u1ec9 m\u00e1u trong r\u0103ng r\u1ea5t c\u1ef1c nh\u1ecdc cho nha s\u1ec9 v\u00e0 r\u1ea5t \u0111au \u0111\u1edbn cho b\u1ec7nh nh\u00e2n.<br \/>\nN\u1ebfu l\u1ea5y h\u1ebft ch\u1ec9 m\u00e1u trong r\u0103ng th\u00ec r\u0103ng s\u1ebd ch\u1ebft v\u00e0 d\u1ec3 b\u1ecb g\u1ea3y r\u0103ng khi \u0103n \u0111\u1ed3 \u0103n c\u1ee9ng. Nha s\u1ec9 ph\u1ea3i b\u1ecf c\u00e2y tr\u1ee5 b\u1eb1ng v\u00e0ng v\u00e0o d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n r\u0103ng v\u00e0 b\u1ecdc r\u0103ng l\u1ea1i \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 r\u0103ng cho kh\u1ecfi b\u1ecb g\u00e3y th\u00ec t\u1ed1n nhi\u1ec1u ti\u1ec1n m\u1edbi b\u1ea3o t\u1ed3n cho \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e1i r\u0103ng b\u1ecb s\u00e2u \u0103n \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 m\u00e1u.<br \/>\nN\u1ebfu nh\u1ed5 b\u1ecf r\u0103ng b\u1ecb s\u00e2u \u0111\u00f3 \u0111i th\u00ec r\u1ea5t d\u1ec3 l\u00e0m, t\u1ed1n \u00edt ti\u1ec1n nh\u01b0ng l\u00e2u ng\u00e0y c\u00e1c r\u0103ng kh\u00e1c s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ed5 n\u01b0\u01a1ng d\u1ef1a v\u00e0o v\u00e0 r\u1ea5t d\u1ec3 b\u1ecb lung lay v\u00e0 c\u00f3 nguy c\u01a1 r\u1ee5ng h\u1ebft r\u0103ng l\u00e2n c\u1eadn r\u0103ng b\u1ecb nh\u1ed5 v\u1ec1 sau. Nh\u1ee9t l\u00e0 m\u1ea5t c\u00e1i r\u0103ng n\u00e0o th\u00ec mi\u1ec7ng kh\u00f4ng th\u1ec3 nhai \u0111\u1ed3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc n\u1eefa, con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y m\u00ecnh b\u1ecb h\u1ee5t h\u1ea9n c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 trong mi\u1ec7ng, c\u00e1i l\u01b0\u1ee1i m\u00ecnh c\u1ee9 \u0111\u1ee5ng v\u00e0o n\u01a1i r\u0103ng b\u1ecb nh\u1ed5 \u0111\u00f3 v\u00e0 c\u1ea3m th\u1ea5y thi\u1ebfu t\u1ef1 tin h\u01a1n. Nh\u1ea5t l\u00e0 thi\u1ebfu r\u0103ng ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc th\u00ec l\u1ea1i m\u1ea5t th\u1ea9m m\u1ef9, c\u1ea3m nh\u1eadn m\u00ecnh x\u1ea5u x\u00ed \u0111i v\u00e0 gi\u00e0 \u0111i. Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 c\u00e2u n\u00f3i:\u201d H\u00e0m r\u0103ng v\u00e0 m\u00e1i t\u00f3c l\u00e0 g\u1ed1c con ng\u01b0\u1eddi.\u201d H\u00e0m r\u0103ng \u0111\u1eb9p v\u00e0 m\u00e1i t\u00f3c \u0111\u1eb9p l\u00e0m cho con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ef1 tin h\u01a1n v\u00e0 d\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng trong \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>2-TR\u00c1NH \u0102N \u0110\u1ed2 NG\u1eccT NH\u01af K\u1eb8O B\u00c1NH \u0102N V\u1eb6T M\u00c0 KH\u00d4NG S\u00daC MI\u1ec6NG \u0110\u00c1NH R\u0102NG V\u00c0 N\u0102M NG\u1ee6.<br \/>\nNhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u00f3i quen th\u01b0\u1eddng \u0103n k\u1eb9o hay b\u00e1nh ng\u1ecdt li\u00ean mi\u00ean sau gi\u1edd \u0103n hay b\u1ea5t c\u1ee9 gi\u1edd gi\u1ea5c n\u00e0o cho ph\u00e9p l\u00e0 nhai mi\u1ebfng k\u1eb9o cho ng\u1ecdt mi\u1ec7ng. N\u1ebfu l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh r\u0103ng s\u00fac mi\u1ec7ng sau khi \u0103n k\u1eb9o hay b\u00e1nh ng\u1ecdt th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u00ec r\u0103ng d\u1ec3 b\u1ecb h\u01b0 hay b\u1ecb s\u00e2u \u0103n h\u1ebft r\u0103ng. Ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1eddng b\u00e1m v\u00e0o r\u0103ng bi\u1ebfn th\u00e0nh ch\u1ea5t acid l\u00e0m cho h\u01b0 ch\u1ea5t ng\u00e0 tr\u00ean r\u0103ng l\u00e0m cho r\u0103ng d\u1ec3 b\u1ecb l\u1ee7ng l\u1ed5 \u0111en. N\u1ebfu r\u0103ng b\u1ecb l\u1ee7ng l\u1ed5 \u0111en m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111i nha s\u1ec9 tr\u00e1m l\u1ea1i ngay sau \u0111\u00f3 th\u00ec vi tr\u00f9ng s\u1ebd b\u00e1m v\u00e0o v\u00e0 \u00e0n c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng s\u00e2u h\u01a1n \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 m\u00e1u l\u00e0m \u0111au nh\u1ee9c.<\/p>\n<p>3-N\u00caN \u0102N U\u1ed0NG C\u00c1C TH\u1ee8 \u0110\u1ed2 \u0102N C\u00d3 CH\u1ea4T CALCIUM \u0110\u1ec2 B\u1ea2O V\u1ec6 CHO R\u0102NG T\u1ed0T, KH\u00d4NG B\u1eca M\u00d2N D\u01af\u1edaI CH\u00c2N R\u0102NG V\u00c0 R\u1ee4NG<br \/>\n-Ch\u00fang ta c\u00e0ng b\u1ecb h\u01b0 r\u0103ng ch\u1eebng n\u00e0o th\u00ec kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n u\u1ed1ng nhi\u1ec1u ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1edfng gi\u00fap cho h\u00e0m r\u0103ng v\u00e0 b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u00e2u ng\u00e0y c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ea7n ch\u1ea5t calcium th\u00ec l\u1ea5y calcium trong b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 h\u00e0m r\u0103ng ra \u0111\u1ec3 x\u00e0i. C\u01a1 th\u1ec3 v\u00e0 b\u1eafp th\u1ecbt c\u1ea7n ch\u1ea5t calcium \u0111\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u1ed5i ng\u00e0y c\u0169ng nh\u01b0 ti\u1ec1n b\u1ea1c v\u1eady. B\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 h\u00e0m r\u0103ng nh\u01b0 ti\u1ec1n b\u1ecf qu\u1ef7 ti\u1ebfc ki\u1ec7m. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n v\u00f4 th\u00ec b\u1ea1n v\u00e0o qu\u1ef7 ti\u1ebfc ki\u1ec7m l\u1ea5y ti\u1ec1n ra \u0111\u1ec3 x\u00e0i. C\u01a1 th\u1ec3 ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 calcium th\u00ec l\u1ea5y calcium c\u1ee7a x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 h\u00e0m r\u0103ng ra \u0111\u1ec3 x\u00e0i. L\u00e2u ng\u00e0y l\u00e0m cho x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 r\u0103ng y\u1ebfu m\u1ecfn, d\u1ec3 g\u00e3y v\u00e0 m\u00f2n \u0111i. M\u1ed5i ng\u00e0y ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0103n \u00edt nh\u1ea5t 1000 mg calcium trong \u0111\u1ed3 \u0103n. Tr\u1ebb con \u0111ang s\u1ee9c l\u1edbn c\u1ea7n nhi\u1ec1u h\u01a1n 1300mg cho m\u1ed5i ng\u00e0y.<br \/>\n-Nh\u1eefng th\u1ee9c \u0103n r\u1ea5t gi\u00e0u ch\u1ea5t calcium nh\u01b0 l\u00e0: s\u1eefa, ph\u00f4-mai, v\u00e0 s\u1eefa chua.\u00a0<br \/>\nNh\u1eefng th\u1ee9c \u0103n kh\u00e1c c\u00f3 ch\u1ea5t calcium nh\u01b0: c\u00e1c th\u1ee9 h\u1ed9t chia, h\u1ed9t m\u00e8, c\u00e1 m\u00f2i kho r\u1ee5c x\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1eadu, h\u1ea1t h\u1ea1nh nh\u00e2n, l\u00e1 rau m\u00e0u xanh \u0111\u1eadm, t\u00e0u h\u1ee7, v.v.<br \/>\n-C\u00f3 n\u00ean u\u1ed1ng thu\u1ed1c c\u00f3 calcium m\u1ed5i ng\u00e0y kh\u00f4ng? Calcium carbonate trong nh\u1eefng vi\u00ean thu\u1ed1c ch\u1ed1ng acids (TUM) nh\u01b0 thu\u1ed1c calcium l\u00e0m b\u1eb1ng ch\u1ea5t calcium carbonate th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01a1 th\u1ec3 l\u1ea5y v\u00e0o m\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u00e1 v\u00f4i \u0111\u00f3ng trong b\u00ecnh n\u01b0\u1edbc n\u1ea5u s\u00f4i. U\u1ed1ng v\u00e0o nhi\u1ec1u s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00f3ng g\u00e2n l\u00e0m cho g\u00e2n d\u1ec3 b\u1ecb b\u1ec3, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ee9c d\u1ebbo dai \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u1ec3 b\u1ecb \u0111\u1ed9t ng\u1ee5y. C\u00f3 nhi\u1ec1u h\u00e3ng thu\u1ed1c b\u00e0o ch\u1ebf Calcium lactate (L\u1ea5y ra t\u1eeb s\u1eefa b\u00f2) hay calcium gluconate, calcium alginate, calcium citrate th\u00ec t\u1ed1t cho c\u01a1 th\u1ec3 h\u01a1n, c\u00f3 th\u1ec3 u\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<br \/>\n-T\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 u\u1ed1ng s\u1eefa hay \u0103n s\u1eefa chua m\u1ed5i b\u1eefa \u0103n \u0111\u1ec3 \u0111em dinh d\u01b0\u1ee1ng cho c\u01a1 th\u1ec3 ch\u00fang ta c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ch\u1ea5t calcium b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 h\u00e0m r\u0103ng c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec1n l\u00e2u.<\/p>\n<p>4-C\u00d3 N\u00caN NH\u1ed4 B\u1ece NH\u1eeeNG R\u0102NG \u0110AU NH\u1ee8C KH\u00d4NG? N\u00caN NH\u1ed4 B\u1ece NH\u1eeeNG R\u0102NG NH\u1ee8C N\u00c0O?<br \/>\n-R\u0103ng kh\u00f4n m\u1ecdc sau c\u00f9ng n\u1ebfu h\u00e0m r\u0103ng nh\u1ecf qu\u00e1 r\u0103ng kh\u00f4n (4 r\u0103ng cu\u1ed1i c\u00f9ng) kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1ecdc l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec n\u00ean nh\u1ed5 b\u1ecf n\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u00fang s\u1ebd \u0111\u1ea9y nh\u1eefng r\u0103ng ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc si\u00eau v\u1eb9o. H\u00e0m r\u0103ng l\u1edbn \u0111\u1ee7 cho r\u0103ng kh\u00f4n m\u1ecdc th\u00ec t\u1ed1t, kh\u00f4ng n\u00ean nh\u1ed5 b\u1ecf ch\u00fang n\u00f3 v\u00ec ph\u00eda trong c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 r\u0103ng th\u00ec s\u1ef1 \u0103n u\u1ed1ng d\u1ec3 ti\u00eau h\u00f3a t\u1ed1t h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 r\u0103ng c\u1ea5m \u0111\u1ec3 \u0103n.<br \/>\n-Khi r\u0103ng cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb s\u00e2u \u0103n l\u1ee7ng l\u1ed5, nh\u1ee9c r\u0103ng th\u00ec nh\u1ed5 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng r\u0103ng sau c\u00f9ng ok. H\u00e0m r\u0103ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 h\u00e0ng r\u00e0o c\u00e2y. N\u1ebfu nh\u1ed5 b\u1ecf m\u1ed9t c\u00e2y cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u00ec h\u00e0ng r\u00e0o kh\u00f4ng sao, nh\u01b0ng n\u1ebfu b\u1ecf m\u1ed9t mi\u1ebfng v\u00e1n r\u00e0o \u1edf gi\u1eeda th\u00ec h\u00e0ng r\u00e0o s\u1ebd lung lay v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1a v\u00e0o nhau \u0111\u1ec3 gi\u1eed cho r\u0103ng c\u1ee9ng c\u00e1p. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb r\u0103ng lung l\u01a1 h\u1ebft nguy\u00ean h\u00e0m v\u00ec nh\u1ed5 b\u1ecf nh\u1eefng r\u0103ng \u0111au nh\u1ee9c ph\u00eda gi\u1eeda h\u00e0m r\u0103ng m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111i nha s\u1ec9 l\u00e0m m\u1ed9t c\u00e2y c\u1ea7u b\u1eb1ng r\u0103ng gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 n\u1ed1i k\u1ebft kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eeda r\u0103ng b\u1ecb nh\u1ed5 v\u00e0 tr\u1ed1ng. Trong t\u01b0\u01a1ng lai h\u00e0m r\u0103ng kh\u00f4ng n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o nhau s\u1ebd b\u1ecb lung l\u01a1 v\u00e0 g\u00e3y h\u1ebft h\u00e0m r\u0103ng kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ec3 \u0103n u\u1ed1ng \u0111\u1ed3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa.<br \/>\n-Hi\u1ec7n nay nha s\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1ed5 b\u1ecf c\u00e1i r\u0103ng n\u00e0o th\u00ec tr\u1ed3ng l\u1ea1i r\u0103ng kh\u00e1c ch\u1ed5 r\u0103ng b\u1ecb nh\u1ed5 \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0ng t\u1ed1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u ti\u1ec1n v\u00ec h\u1ecd c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u1eaft v\u00edt b\u1eb1ng s\u1eaft xu\u1ed1ng x\u01b0\u01a1ng h\u00e0m r\u0103ng v\u00e0 b\u1eaft v\u00edt c\u00e1i r\u0103ng gi\u1ea3 v\u00e0o c\u1ed1t s\u1eaft ph\u00eda d\u01b0\u1edbi, c\u00f3 ph\u1ea7n nguy hi\u1ec3m cho s\u1ee9c kh\u1ecfe v\u00e0 t\u1ed1n nhi\u1ec1u ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 s\u1eefa ch\u1eefa cho m\u1ed9t c\u00e1i r\u0103ng c\u1ee7a b\u1ea1n.<\/p>\n<p>5-C\u00d3 NGUY HI\u1ec2M G\u00cc CHO S\u1ee8C KH\u1eceE CH\u00daNG TA N\u1ebeU \u0110\u1ec2 R\u0102NG B\u1eca \u0110AU NH\u1ee8C HO\u00c0I M\u00c0 KH\u00d4NG \u0110I NHA S\u1ec8 TR\u00c1M L\u1ea0I KH\u00d4NG?<br \/>\nNhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebfu hi\u1ec3u bi\u1ebft khi r\u0103ng b\u1ecb nh\u1ee9c r\u1ed3i u\u1ed1ng thu\u1ed1c nh\u1ee9c cho gi\u1ea3m \u0111au, xong c\u1ee9 ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n \u0111i nha s\u1ec9 l\u1ea5y ch\u1ec9 m\u00e1u hay tr\u00e1m r\u0103ng nh\u1ee9c \u0111\u00f3 l\u1ea1i r\u1ea5t nguy hi\u1ec3m cho s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u01b0 sau:<br \/>\n-L\u1ed5 r\u0103ng nh\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a nh\u1eefng con vi tr\u00f9ng \u0111\u1ed9c v\u00e0o b\u00ean trong c\u01a1 th\u1ec3 ch\u00fang ta qua \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e1u t\u1eeb l\u1ed5 r\u0103ng s\u00e2u \u0111i th\u1eb3ng v\u00e0o m\u00e1u l\u00e0m cho m\u00e1u c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb nhi\u1ec3m tr\u00f9ng n\u1ebfu c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac c\u01a1 th\u1ec3 ch\u00fang ta b\u1ecb stress hay b\u1ecb y\u1ebfu. Nhi\u1ec3m tr\u00f9ng m\u00e1u c\u00f3 nguy c\u01a1 h\u1ea1i tim, gan hay th\u1eadn suy y\u1ebfu n\u1ebfu s\u1ee9c \u0111\u1ec1 kh\u00e1ng ch\u00fang ta suy gi\u1ea3m trong l\u00fac ch\u00fang ta b\u1ecb b\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ed1ng c\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi nhi\u1ec1u vi khu\u1ea9n th\u00eam v\u00e0o trong m\u00e1u l\u00e0m suy nh\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng b\u1ed9 ph\u1eadn b\u00ean trong c\u01a1 th\u1ec3 ch\u00fang ta. Nhi\u1ec3m tr\u00f9ng m\u00e1u to\u00e0n th\u00e2n th\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb n\u00f3ng s\u1ed1t cao \u0111\u1ed9 g\u00e2y ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi n\u1ebfu ch\u00fang ta b\u1ecb b\u1ec7nh suy nh\u01b0\u1ee3c thi\u1ebfu ch\u1ea5t \u0111\u1ec1 kh\u00e1ng cho c\u01a1 th\u1ec3.<br \/>\n-L\u1ed5 r\u0103ng nh\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho \u0111\u1ed3 \u0103n nh\u00e9t v\u00e0o trong l\u1ed5 h\u1ecfng \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111au nh\u1ee9c th\u00eam m\u1ed5i ng\u00e0y r\u1ea5t l\u00e0 kh\u00f3 ch\u1ecbu. M\u1ed5i l\u1ea7n \u0103n xong ph\u1ea3i \u0111i moi h\u1ebft \u0111\u1ed3 \u0103n trong l\u1ed5 h\u1ecfng \u0111\u00f3 ra n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u00f3 s\u1ebd h\u00f4i th\u00fai trong l\u1ed5 r\u0103ng \u0111\u00f3. Nh\u1ea5t l\u00e0 th\u1ecbt nh\u00e9t v\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 kh\u00f4ng moi ra th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb h\u00f4i th\u00fai r\u0103ng, l\u00e0m \u0111au nh\u1ee9c th\u00eam.<br \/>\n-L\u1ed5 r\u0103ng \u0111\u00f3 l\u00e0m g\u00e3y r\u0103ng n\u1ebfu \u0103n \u0111\u1ed3 c\u1ee9ng v\u00e0o l\u00e0m m\u1ebd r\u0103ng, g\u00e3y r\u0103ng v\u00e0 n\u1ebfu r\u0103ng m\u1ebd th\u00ec l\u01b0\u1ee1i \u0111\u1ee5ng v\u00e0o s\u1ebd b\u1ecb ch\u00e3y m\u00e1u l\u01b0\u1ee1i kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0103n u\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nguy h\u1ea1i cho th\u00e2n th\u1ec3 ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>6-B\u1ec6NH N\u1ee8U R\u0102NG:<br \/>\nM\u1ed5i n\u0103m n\u00ean \u0111i nha s\u1ec9 l\u1ea5y s\u1ea1ch ch\u1ea5t v\u00f4i \u0111\u00f3ng d\u01b0\u1edbi n\u1ee9u r\u0103ng l\u00e0m cho n\u1ee9u r\u0103ng b\u1ecb s\u01b0ng l\u00ean ch\u00e3y m\u00e1u n\u1ee9u l\u00e0m cho r\u0103ng d\u1ec3 b\u1ecb g\u00e3y, hay b\u1ecb lung lay. N\u1ebfu n\u1ee9u b\u1ecb ch\u00e3y m\u00e1u th\u00ec x\u00e9t h\u00e0m r\u0103ng b\u00ean d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n r\u0103ng c\u00f3 b\u1ecb \u0111\u00f3ng v\u00f4i hay kh\u00f4ng? Khi ch\u00e2n r\u0103ng b\u1ecb \u0111\u00f3ng v\u00f4i, n\u1ee9u kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e1m v\u00e0o ch\u00e2n r\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 l\u1ed5 h\u1edf cho n\u00ean vi tr\u00f9ng b\u00e1m v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0m ch\u00e3y m\u00e1u n\u1ee9u r\u0103ng. C\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i nha s\u1ec9 l\u1ea5y ch\u1ea5t v\u00f4i b\u00e1m v\u00e0o n\u1ee9u r\u0103ng (Clean r\u0103ng) v\u00e0 ng\u1eadm n\u01b0\u1edbc mu\u1ed1i pha lo\u1ea3ng ra m\u1ed5i ng\u00e0y kho\u1ea3ng 15 ph\u00fat tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i ng\u1ee7 \u00edt ng\u00e0y th\u00ec n\u1ee9u s\u1ebd m\u1ea1nh kh\u1ecfe tr\u1edf l\u1ea1i. N\u1ebfu b\u1ecb ch\u00e3y m\u00e1u n\u1ee9u r\u0103ng ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y c\u00e2y v\u00e1y l\u1ed5 tai th\u1ea5m ch\u00fat d\u1ea7u gi\u00f3 xanh th\u1ea5m v\u00e0o ch\u1ed5 n\u1ee9u b\u1ecb ch\u00e3y m\u00e1u, gi\u1eed ch\u1ed5 \u0111\u00f3 kho\u00e3ng 1 hay 2 ph\u00fat tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i ng\u1ee7. H\u00e3y nh\u1edb \u0111\u00e1nh r\u0103ng cho s\u1ea1ch, thoa d\u1ea7u gi\u00f3 v\u00e0o ch\u1ed5 \u0111\u00f3 r\u1ed3i l\u00ean gi\u01b0\u1eddng ng\u1ee7 li\u1ec1n. L\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf m\u1ed9t v\u00e0i \u0111\u00eam th\u00ed h\u1ebft b\u1ecb m\u00e1u n\u01a1i n\u1ee9u r\u0103ng. Kh\u00f4ng nu\u1ed1t d\u1ea7u gi\u00f3 xanh. D\u1ea7u gi\u00f3 xanh c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ebft vi tr\u00f9ng cho n\u1ee9u r\u0103ng kh\u1ecfe m\u1ea1nh tr\u1edf l\u1ea1i.<br \/>\nN\u1ebfu kh\u00f4ng b\u1ea3o v\u1ec7 n\u1ee9u r\u0103ng v\u00e0 h\u00e0m r\u0103ng b\u1ea1n d\u1ec3 b\u1ecb b\u1ec7nh n\u1ee9u r\u0103ng, s\u01b0ng n\u1ee9u r\u0103ng, \u0111\u1ec3 l\u00e2u ng\u00e0y c\u00f3 m\u1ee7 d\u01b0\u1edbi n\u1ee9u r\u0103ng r\u1ea5t kh\u00f3 tr\u1ecb. Thu\u1ed1c tr\u1ee5 sinh kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o gi\u1ebft vi tr\u00f9ng d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n r\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho n\u00ean r\u0103ng th\u01b0\u1eddng b\u1ecb m\u1ee7 ph\u00eda d\u01b0\u1edbi n\u1ee9u l\u00e0m cho r\u0103ng d\u1ec3 b\u1ecb lung lay v\u00e0 r\u1ee5ng h\u1ebft trong l\u00fac \u0111\u00f3 r\u0103ng kh\u00f4ng b\u1ecb s\u00e2u hay l\u1ee7ng m\u00e0 v\u00ec n\u1ee9u r\u0103ng c\u00f3 m\u1ee7 ph\u00eda d\u01b0\u1edbi. Nha s\u1ec9 ph\u1ea3i c\u1eaft n\u1ee9u l\u1ea5y m\u1ee7 ra d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n r\u0103ng l\u00e0m cho r\u0103ng d\u1ec3 b\u1ecb lung lay v\u00e0 r\u1ee5ng h\u1ebft. V\u00ec r\u0103ng b\u1ecb ch\u1ea5t v\u00f4i \u0111\u00f3ng d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n r\u0103ng cho n\u00ean l\u00e2u ng\u00e0y l\u00e0m cho n\u1ee9u ch\u00e3y m\u00e1u. N\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u0103m s\u00f3c n\u1ee9u ch\u00e3y m\u00e1u, l\u00e2u ng\u00e0y s\u1ebd b\u1ecb m\u1ee7 d\u01b0\u1edbi n\u1ee9u, r\u0103ng b\u1ecb lung lay v\u00e0 g\u00e3y h\u1ebft.<\/p>\n<p>Mong c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u1ecdc v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 gi\u00fap cho m\u00ecnh v\u00e0 cho con m\u00ecnh c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0m r\u0103ng l\u00e2u d\u00e0i, \u0103n u\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 dinh d\u01b0\u1ee1ng cho th\u00e2n th\u1ec3 kh\u1ecfe m\u1ea1nh v\u00ec th\u00e2n th\u1ec3 m\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u1ec1n th\u1edd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, ch\u00fang ta ph\u1ea3i b\u1ea3o v\u1ec7 n\u00f3 cho \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. Mu\u1ed1n th\u1eadt h\u1ebft l\u00f2ng.<br \/>\n(Vi\u1ebft b\u1edfi s\u1ef1 b\u00e0y t\u1ecf c\u1ee7a Ch\u00faa Cha, s\u1ef1 soi s\u00e1ng c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Linh trong Danh Ch\u00faa Jesus)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u l\u1ea7m l\u00e0 khi v\u1ec1 gi\u00e0 ai c\u0169ng b\u1ecb r\u1ee5ng r\u0103ng h\u1ebft, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1<\/p>\n","protected":false},"author":108,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[65,95],"tags":[],"series":[],"class_list":["post-5419","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gieo-trong-sowing","category-mana"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5419","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/users\/108"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5419"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5419\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20713,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5419\/revisions\/20713"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5419"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5419"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5419"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/hahosa.com\/vnsalvation\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=5419"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}